gototopgototop
You are here: ΑΡΧΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ Κείμενα Μητροπολίτου
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Search

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΗΛΕΙΑΣ

ΚΕΙΜΕΝΑ - ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΜΑΣ



Η υπό του Οικουμενικού Πατριαρχείου μονομερής χορήγησις του Αυτοκεφάλου υπό τον Επιφάνιον εις την εν Ουκρανια Εκκλησίαν

E-mail Εκτύπωση PDF
ΕΙΣΗΓΗΣΙΣ Μητροπολίτου Ηλείας ΓΕΡΜΑΝΟΥ εις τας Αδελφικάς Ιερατικάς Συνάξεις 2019-2020

Εισαγωγικά.

1. Η Ορθόδοξος χριστιανική Εκκλησία μας είναι Σώμα Χριστού. Κεφαλή της έχει τον εκ της Παρθένου και εν χρόνω Σαρκωθέντα Προαιώνιον Λόγον του Θεού, μέλη της δε όλους τους πιστούς, Κλήρον και Λαόν μαζί. Η Ορθόδοξη Εκκλησία μας, σύμφωνα με το σύμβολον της πίστεώς μας, είναι: «Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική».

Οι δώδεκα στύλοι επί των οποίων στηρίζεται η Ορθόδοξη Εκκλησία μας είναι οι δώδεκα Απόστολοι του Χριστού , οι οποίοι εκπληρώσαντες την εντολήν του Κυρίου « Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα ένθη , βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος , διδάσκοντες αυτούς τηρείν πάντα όσα ενετειλάμην υμίν» ( Ματθαίου ΚΑ 19 ), μετά την Πεντηκοστήν εκήρυξαν τον Αναστάντα Χριστόν εις πάσαν την Οικουμένην .

Οι Απόστολοι, μεταφέροντες εις όλον τον κόσμον το κήρυγμα του Ευαγγελίου του Χριστού, ιδρύουν «κατ’οίκον» και κατά Πόλιν τοπικές Εκκλησίες (Πράξεις ΙΔ 20-26,Ρωμαίους ΙΣΤ 5, Α Κορινθίους ΙΣΤ 19, Γαλάτας Α 2, Κολασσαείς Δ 15, Τίτον Α 5, Φιλήμονα 2) και χειροτονούν και εγκαθιστούν σ’αυτές τον εις « Τόπον και τύπον Χριστού» υπεύθυνον Επίσκοπον. Αλλά η κάθε υπό τον Επίσκοπον Τοπική Εκκλησία είναι πλήρης, ολόκληρη η Εκκλησία, χωρίς όμως να χωρίζεται από την Μίαν, Αγίαν, Καθολικήν και Αποστολικήν Εκκλησίαν.

Όμως η Ορθόδοξη Εκκλησία , ιδίως μετά τους διωγμούς εξαπλώθηκε και εμεγάλωσε πολύ, ώστε άρχισε να διοργανώνεται καλύτερα και συστηματικά, επηρεαζόμενη και από την Ρωμαϊκή και έπειτα την Βυζαντινή Διοίκησι.Έτσι πολλές υπό τον Επίσκοπον Τοπικές Εκκλησίες απετέλεσαν σε μίαν μεγάλην   Πόλιν Αρχιεπισκοπή με υπεύθυνον τον Αρχιεπίσκοπον, οι πολλές Αρχιεπισκοπές απετέλεσαν σε μία μεγάλη κεντρική Πόλη της Περιοχής Μητρόπολιν με υπεύθυνον τον   Μητροπολίτην, πολλές δε Μητροπόλεις μαζί απετέλεσαν Εξαρχεία στην Πρωτεύουσα της Περιοχής υπό τον Έξαρχον. Οι τότε Έξαρχοι είναι οι σημερινοί Πρώτοι, Πατριάρχαι η Αρχιεπίσκοποι των σημερινών υπαρχουσών 14 Αυτοκεφάλων Εκκλησιών.

Σήμερα οι Αυτοκέφαλες Εκκλησίες με την σειρά τιμητικού πρωτείου αγάπης είναι οι κάτωθι:

Οικουμενικόν Πατριαρχείον Κωνσταντινουπόλεως,

Πατριαρχείον Αλεξανδρείας,

Πατριαρχείον Αντιοχείας,

Πατριαρχείον Ιεροσολύμων ,

Πατριαρχείον Μόσχας,

Πατριαρχείον Σερβίας ,

Πατριαρχείον Ρουμανίας,

Πατριαρχείον Βουλγαρίας,

Εκκλησία Γεωργίας ,

Εκκλησία Κύπρου,

Εκκλησία Πολωνίας,

Εκκλησία Αλβανίας,

Εκκλησία της Ελλάδος,

Εκκλησία Τσεχίας και Σλοβακίας.

Όμως πάσαι αι Τοπικαί Αυτοκέφαλοι Εκκλησίαι είναι ενωμένες και η Ορθόδοξος Εκκλησία παρεμένει Μία, γιατί μία είναι  η κεφαλή της , ο Χριστός .

2. Η Διοίκησις των Αυτοκεφάλων Εκκλησιών .

α. Η κατά Τόπους συγκρότησις μιας Αυτοκεφάλου Εκκλησίας έχει τον Πρώτον της , αλλά ο πρώτος δεν είναι « Πάπας».Διοικεί την Τοπικήν Εκκλησίαν της Επισκοπής του και συγχρόνως αλλά μαζί με τους άλλους Επισκόπους της Περιοχής ρυθμίζουν τα γενικώτερα θέματα της Τοπικής Εκκλησίας . Ειδικώτερα, το πως λειτουργεί μία Τοπική Εκκλησία,   έχει   καθορίσει ο 34ος Κανών των Αγίων Αποστόλων , ορίζοντας :

« Τους επισκόπους εκάστου έθνους ειδέναι χρη τον εν αυτοίς πρώτον και ηγείσθαι αυτόν ως κεφαλήν, και μηδέν τι πράττειν άνευ της εκείνου γνώμης˙ εκείνα δε μόνα πράττειν έκαστον, όσα τη αυτού παροικία επιβάλλει και ταις υπ' αυτήν χώραις. Αλλά μηδέ εκείνος άνευ της πάντων γνώμης ποιείτω τι. Ούτω γαρ ομόνοια έσται και δοξασθήσεται ο Θεός δια Κυρίου εν αγίω Πνεύματι˙ ο Πατήρ, και ο Υιός και το άγιον Πνεύμα ».1

Ο άγιος Νικόδημος ο αγιορείτης σε υποσημείωσι σημειώνει στον Κανόνα αυτόν :

«Σημείωσαι, ότι, ο των Επισκόπων πρώτος, λέγεται, κατά τον ς τῆς Σαρδικής, Επίσκοπος της Μητροπόλεως και Έξαρχος της επαρχίας, κατά δε τον λδ καί άλλους της εν Καρθ.πρωτεύων. Κατά δε τον μς   τῆς αυτής ονομάζεται Επίσκοπος της πρώτης Καθέδρας, κοινώς δε, κατά τους περισσοτέρους κανόνας ονομάζεται   Μητροπολίτης. Ο δε   των Μητροπολιτών πρώτος ονομάζεται η Έξαρχος της διοικήσεως , κατά τον θ καί ιζ τῆς δ καί ς τῆς β ἤ Πατριάρχης. Και όρα την β ὑποσημείωσιν του ς τῆς α . Έξαρχος δε των ιερέων , η άκρος ιερεύς ου λέγεται κατά τον μς τῆς Καρθ.επειδή ον λόγον και τάξιν έχει ο Μητροπολίτης προς τους Επισκόπους, τον αυτόν έχει και ο Πατριάρχης προς τους Μητροπολίτας. Και καθώς ο Μητροπολίτης είναι πρώτος και κεφαλή των Επισκόπων, ούτως είναι και ο Πατριάρχης πρώτος και κεφαλή των Μητροπολιτών, δια τούτο και ο παρών Αποστολικός κανών, όχι περισσότερον νοείται δια τους Επισκόπους, προς τον Μητροπολίτην, παρά δια τους Μητροπολίτας προς τον Πατριάρχην, αλλ’εξ ίσου και δια τους δύο ομού ».

Στόν ίδιο ιερό Κανόνα δε ο ίδιος άγιος Νικόδημος σημειώνει και τα εξής :

« Όθεν και οι της Αιγύπτου παρουσιάζοντες εν τη δ συνόδῳ , ηκολούθησαν εις τον παρόντα Αποστολικόν και δεν υπέγραψαν προς το παρόν εις την του Λέοντος επιστολήν, ειπόντες , ότι χωρίς την γνώμην του εν αυτοίς πρώτου, ήτοι του Αλεξανδρείας, δεν έχουν την άδειαν να κάμνουν κανένα πράγμα » (πραξ.δ τῆς δ συνόδου , όρα τον λ τῆς δ ).2

Δια τούτο λέγεται ότι το σύστημα διοικήσεως της Ορθοδόξου Εκκλησίας είναι γενικά μεν Χριστοκεντρικόν, ειδικώτερα δε Επισκοποκεντρικόν και Συνοδικόν.

β.Ενώ γενικά το ως άνω σύστημα διοικήσεως της Εκκλησίας–( Επισκοπή, Αρχιεπισκοπή, Μητρόπολις, Εξαρχεία η Πατριαρχείον) είναι καθωρισμένο, ο αριθμός και τα όρια αυτών ρυθμίζονται αναλόγως των αναγκών του Πληρώματος της Εκκλησίας και των Πολιτικών πραγμάτων. Ο ΙΖ Κανών της Δ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ορίζει·

«Τας καθ’ εκάστην επαρχίαν αγροικικάς παροικίας, η εγχωρίους, μένειν απαρασαλεύτους παρά τοις κατέχουσιν αυτάς Επισκόπους, και μάλιστα ει τριακονταετή χρόνον ταύτας αβιάστως διακατέχοντες ωκονόμησαν. Ει δε εντός των τριάκοντα ετών γεγενηταί τις, η γένοιτο περί αυτών αμφισβήτησις, εξείναι τοις λέγουσιν ηδικείσθαι περί τούτων κινείν παρά τη Συνόδω της Επαρχίας. Ει δε τις αδικοίτο παρά του ιδίου Μητροπολίτου, παρά τω Εξάρχω τοις διοικήσεως, η τω Κωνσταντινουπόλεως θρόνω δικαζέσθω, καθ’ά προείρηται. Ει δε και τις εκ βασιλικής εξουσίας εκαινίσθη πόλις, η αύθις καινισθείη, τοις πολιτικοίς και δημοσίοις τύποις, και των εκκλησιαστικών παροικιών η τάξις ακολουθείτω». 3

Και ο άγιος Φώτιος έχει ορίσει , λέγων· « τα της Εκκλησίας πράγματα τοις πολιτικοίς είωθεν συμμεταβάλλεσθαι ». Δηλαδή. Αν ένα Χωριό γίνη Πόλις μεγάλη, πρωτεύσουα Νομού και εκεί πάει ο Νομάρχης η ο Περιφερειάρχης , τότε εκεί μπορεί να μετατεθή και η έδρα της Μητροπόλεως . Κατ ἐπέκτασι αυτού, αν μια Περιοχή γίνη ανεξάρτητο Κράτος, είναι δυνατόν - δεν είναι υποχρεωτικό- να αποκτήση και ιδική του Αυτοκέφαλη Τοπική Εκκλησία.

Έτσι όταν τα Βαλκανικά Κράτη ελευθερώθησαν από τους Τούρκους, ένα-ένα Κράτος ζητούσε και την Αυτοκέφαλη Εκκλησία του, δεδομένου μάλιστα ότι η Κων/ούπολις ήταν ακόμη έδρα του Σουλτάνου. Τότε το Οικουμενικόν Πατριαρχείον Κων/λεως, εις το οποίον υπήγοντο Εκκλησιαστικά, εδέχθη το αίτημα και εχορήγησε σ’ αυτά αυτοκεφαλία . Αυτό συνέβη   με τις Εκκλησίες της Ελλάδος , της Βουλγαρίας , της Σερβίας , της Ρουμανίας , της Αλβανίας κ.λ.π. Τούτο όμως έγινε αποδεκτό και από όλες τις άλλες μέχρι τότε αυτοκέφαλες Εκκλησίες.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ   Α

Το Ουκρανικό Αυτοκέφαλο

1. Η Ουκρανία ως Λαός και Κράτος.

α. Η Ουκρανία είναι μία μεγάλη Χώρα,   κειμένη βορείως του Εύξεινου Πόντου , εις το   νοτιοδυτικό τμήμα   της πρώην Σοβιετικής Ενώσεως .Έχει έκτασι 587.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και συνορεύει προς Βορράν με την δημοκρατία της Λευκορωσίας , Βορειοανατολικά και Ανατολικά με την Ομοσπονδιακήν Ρωσικήν δημοκρατίαν, Νοτίως με τον Εύξεινον Πόντον, Νοτιοδυτικά με την Δημοκρατίαν της Μολδαυίας και Δυτικά με την Πολωνίαν.

Είναι μία Χώρα στον Εύξεινο Πόντο εύφορη, με πολλά γεωργικά και βιομηχανικά προϊόντα ( άργυρο , πετρέλαιο κ.λ.π. )και με πληθυσμό περί 40.000.000 ανθρώπων με πρωτεύουσα το Κίεβο με 1.000.000 πληθυσμό και με άλλες μεγάλες Πόλεις , μεταξύ των οποίων η Οδυσσός ( 600.000 περίπου κατοίκων ), εις την οποίαν ανέκαθεν έζησαν πολλοί Έλληνες πλούσιοι έμποροι. Από τον 17ον αιώνα είχε υπαχθή   στους Ρώσους , ώστε η Ουκρανία να ονομάζεται και μικρή Ρωσία .4

β. Οι κάτοικοι της Ουκρανίας Εκκλησιαστικά έγιναν Ορθόδοξοι Χριστιανοί από την Κων/πολιν, αλλά πάντα ζητούσαν την εκκλησιαστική τους ανεξαρτησία. Το 1686 με Πατριαρχική Συνοδική Πράξι του Οικουμενικού Πατριάρχου Διονυσίου του Δ   ἀνετέθη εις την Μόσχα     επιτροπικώς να προβαίνη «εις την χειροτονίαν και ενθρόνισιν του υπό Κληρικολαϊκής Συνελεύσεως εκλεγομένου εκάστοτε Μητροπολίτου Κιέβου, ο οποίος οφειλετικώς μνημονεύει πρωτίστως του ονόματος του Οικουμενικού Πατριάρχου».

2. Το Αυτοκέφαλον εις την Ορθόδοξον Εκκλησία.

α.Σταθερή παρόδοσις της Ορθοδόξου Εκκλησίας είναι, ότι κάθε Αυτοκέφαλη Εκκλησία περιορίζεται εις την λύσιν των ιδικών της προβλημάτων και δεν ασχολείται με τη λύσιν προβλημάτων άλλης Αυτοκεφάλου Εκκλησίας, ούτε απρόσκλητη επεμβαίνει εις αυτήν.Το αντίθετο αυτού, δηλαδή εάν κάποιος επέμβει εις ξένην περιοχήν, εις τους Ιερούς κανόνας τούτο θεωρείται εκκλησιαστικόν παράπτωμα και λέγεται «εισπήδησις ».

Ο ΙΓ Κανών της εν Αντιοχεία Σύνοδου, ορίζει ·

« Μηδένα επίσκοπον τολμάν αφ᾽ ετέρας επαρχίας εις ετέραν μεταβαίνειν, και χειροτονείν εν εκκλησία τινάς εις προαγωγήν λειτουργίας, μηδέ ει συνεπάγοιτο εαυτώ ετέρους, ει παρακληθείς αφίκοιτο δια γραμμάτων του τε μητροπολίτου και των συν αυτώ επισκόπων, ων εις την χώραν παρέρχοιτο. Ει δε μηδενός καλούντος απέλθοι ατάκτως επί χειροθεσία τινών, και καταστάσει των εκκλησιαστικών πραγμάτων, μη προσηκόντων αυτώ, άκυρα μεν τα υπ᾽ αυτού πραττόμενα τυγχάνειν, και αυτόν δε υπέχειν της αταξίας αυτού, και της παραλόγου επιχειρήσεως  την προσήκουσαν δίκην, καθηρημένον εντεύθεν ήδη υπό της αγίας συνόδου ».5

Ο άγιος Νικόδημος, εξηγώντας τον 34 Αποστολικόν Κανόνα, σημειώνει :

« Δια τούτο και Ιωάννης ο Κίτρους λέγει , ότι, εάν Μητροπολίτης λειτουργήση εις Επισκοπήν Επισκόπου , πρέπει να το κάμνη με την γνώμην και άδειαν του Επισκόπου του . Εις τα δίπτυχα όμως να μνημονεύη το όνομα

του   Πατριάρχου, και   ουχί   του   Επισκόπου του. Επειδή είναι ανοίκειον ο μεγαλύτερος να αναφέρη το όνομα του μικροτέρου παρά Αρμενοπούλ. επιτομ. ( Επιγραφή δ )6 ».

Αλλά και εις την « συμφωνία » του ΛΔ Ἀποστολικοῦ κανόνα γράφεται :

« Τα αυτά και σχεδόν απαράλλακτα με τον παρόντα κανόνα διορίζεται και ο θ τῆς εν Αντιοχεία . Δι ὁ και ο ς’ της α προστάζει ότι τα αρχαία έθη κρατούν , τα κατά τον Αποστολικόν κανόνα δηλαδή τούτον επικράτησαν· ώστε ο Αλεξανδρείας να εξουσιάζει τα εν Αιγύπτω και Λιβύη και Πενταπόλει , επειδή και εις τον Ρώμης τοιαύτη συνήθεια είναι . Ομοίως και ο Αντιοχείας να εξουσιάζη τας ιδικάς του επαρχίας και απλώς ειπείν , εις κάθε Εκκλησίαν και Μητρόπολιν να σώζωνται τα ίδια προνόμια και ο κάθε Μητροπολίτης δηλ. να εξουσιάζη τας υποκειμένας αυτώ επαρχίας . Ο δε ζ τῆς αυτής διορίζει , ότι , ο Αιλίας , ήτοι ο Ιεροσολύμων να έχη την ακολουθίαν της αρχαίας τιμής και το αξίωμα της οικείας Μητροπόλεως . Ο δε γ τῆς β προστάζει να έχη τα πρεσβεία της τιμής ο Κωνσταντινουπόλεως . Και ο η τῆς γ ἀβίαστα θέλει να είναι και καθαρά τα προσόντα εκάστη Επαρχία δίκαια άνωθεν και εξ αρχής , κατά το παλαιόν έθος και μάλιστα τα της Κύπρου . Αλλά και ο λθ τῆς ς τόν αυτόν η τῆς γ   ἐπικυροῖ ».7

β. Το θέμα τούτο της Αυτοκεφαλίας και του τρόπου χορηγήσεως αυτού είχε αρχίσει να συζητήται εις τας Διορθοδόξους Προσυνεδριακάς Επιτροπάς από το 1993. Εις την Ε   Προσυνεδριακήν  Διάσκεψιν   το   2014 εις   Γενεύη ετοιμάσθηκε ένα κείμενο, στο οποίον συνεφώνησαν μεν όλες οι Αυτοκέφαλες Εκκλησίες, διεφώνησαν δε οι   αντιπρόσωποι   της Εκκλησίας της Ρωσίας και της Γεωργίας, ΜΟΝΟΝ ως προς τον τρόπον υπογραφής του Τόμου Αυτοκεφαλίας. Είναι αυτό που αναγράφεται στην υποσημείωσι της αποφάσεως . Σας διαβάζω αυτό το κείμενο , έχον ούτω:

 

ΤΟ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟN ΚΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΑNΑΚΗΡΥΞΕΩΣ ΑΥΤΟΥ ΕΓΚΡΙΘΕΝ ΚΕΙΜΕΝΟΝ

Η Διορθόδοξος Προπαρασκευαστική Επιτροπή, εργασθείσα επί τη βάσει των συμβουλών των αγιωτάτων Ορθοδόξων Εκκλησιών και της καθιερωμένης Εισηγήσεως του Γραμματέως επί της πραπαρασκευής της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας επί του θέματος του Αυτοκεφάλου και του τρόπου ανακηρύξεις αυτού, εξήτασε τας εκκλησιολογικάς, κανονικάς, ποιμαντικάς και πρακτικάς διαστάσεις του θεσμού του Αυτοκεφάλου εν τη Ορθοδόξω Εκκλησία, κατέληξε δε εις τα ακόλουθα συμπεράσματα:

1. Ο θεσμός της Αυτοκεφαλίας εκφράζει κατ’αυθεντικόν τρόπον μίαν εκ των ουσιαστικών όψεων της ορθοδόξου εκκλησιολογικής παραδόσεως περί της σχέσεως της τοπικής προς την ανά την Οικουμένην Εκκλησίαν του Θεού. Η βαθεία αύτη σχέσις του κανονικού θεσμού της εκκλησιαστικής αυτοκεφαλίας προς την ορθόδοξον εκκλησιολογικήν διδασκαλίαν περί της τοπικής Εκκλησίας εξηγεί τόσον την ευαισθησίαν των κατά τόπους αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών δια την αντιμετώπισιν των υφισταμένων προβλημάτων περί την εύρυθμον λειτουργίαν του θεσμού, όσον και την προθυμίαν αυτών όπως συμβάλουν δι’ εκτενών εισηγήσεων εις την αξιοποίησιν του υπέρ της ενότητος της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

2. Η συνεπής προς την ορθόδοξον εκκλησιολογίαν αλληλοπεριχώρησις τοπικότητος και οικουμενικότητος προσδιορίζει την λειτουργικήν σχέσιν μεταξύ της διοικητικής οργανώσεως και της ενότητος της Εκκλησίας, διο και διεπιστώθη πλήρης συμφωνία ως προς την θέσιν του θεσμού της Αυτοκεφαλίας εις την ζωήν της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

3. Διεπιστώθη πλήρης συμφωνία ως προς τους αναγκαίους κανονικούς όρους δια την ανακήρυξιν του Αυτοκεφάλου τοπικής τινος Εκκλησίας, ήτοι ως προς την συγκατάθεσιν και τας ενεργείας της Εκκλησίας -μητρός, ως προς την εξασφάλισιν πανορθοδόξου συναινέσεως και ως προς τον ρόλον του Οικουμενικού Πατριαρχείου και των λοιπών αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών κατά την ανακήρυξιν του αυτοκεφάλου. Συμφώνως προς την συμφωνίαν ταύτην:

α) Η Εκκλησία-μήτηρ, δεχομένη το αίτημα υπαγομένης εις αυτήν εκκλησιαστικής περιοχής, αξιολογεί τας υφισταμένας εκκλησιολογικάς, κανονικάς και ποιμαντικάς προϋποθέσεις, προς παροχήν του αυτοκεφάλου. Εις περίπτωσιν καθ’ ην η τοπική Σύνοδος, ως ανώτατον εκκλησιαστικόν όργανον, παράσχει την συγκατάθεσιν αυτής, υποβάλλει σχετικήν πρότασιν προς το Οικουμενικόν Πατριαρχείον δια την αναζήτησιν της πανορθοδόξου συναινέσεως, ενημερώνει δε σχετικώς τας λοιπάς κατά τόπους αυτοκεφάλους Εκκλησίας.

β) Το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, κατά τα πανορθοδόξως καθιερωμένα, ανακοινοί δια Πατριαρχικού Γράμματος πάντα τα σχετικά προς το συγκεκριμένον αίτημα και αναζητεί την έκφρασιν της πανορθοδόξου συναινέσεως. Η πανορθόδοξος συναίνεσις εκφράζεται δια της ομοφωνίας των Συνόδων των αυτοκεφάλων Εκκλησιών.

γ) Έκφράζων την συγκατάθεσιν της Εκκλησίας-μητρός και την πανορθόδοξον συναίνεσιν ο Οικουμενικός Πατριάρχης ανακηρίσσει επισήμως το αυτοκέφαλον της αιτησαμένης Εκκλησίας δια της εκδόσεως Πατριαρχικού Τόμου. Ο Τόμος ούτος υπογράφεται υπό του Οικουμενικού Πατριάρχου. Είναι επιθυμητόν να προσυπογράφεται και υπό των Προκαθημένων των αυτοκεφάλων Εκκλησιών, οπωσδήποτε όμως υπό του Προκαθημένου της Εκκλησίας-μητρός.

4. Η ανακηρυχθείσα Αυτοκέφαλος τοπική Εκκλησία εντάσσεται ως ισότιμος εις την κοινωνίαν των αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών και απολαύει πάντων των πανορθοδόξως καθιερωμένων κανονικών προνομίων (Δίπτυχα, Μνημόσυνον, Διορθόδοξοι σχέσεις κ.λπ.).

Σημείωσις: Το περιεχόμενον της παραγράφου 3. γ) παρεπέμφθη προς πληρεστέραν επεξεργασίαν εις την επομένην Διορθόδοξον Προπαρασκευαστικήν Επιτροπήν, ήτις και θα αναζητήση την επ’ αυτής ενιαίαν θέσιν των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών, ολοκληρούσα ούτω το έργον αυτή επί του θέματος τούτου ».

3.Προϋποθέσεις χορηγήσεως του αυτοκεφάλου

α.Στο παραπάνω κείμενο, μεταξύ των άλλων, αναγράφεται στην παράγραφον 3 και το εξής : «Διεπιστώθη πλήρης συμφωνία ως προς τους   αναγκαίους κανονικούς όρους δια την χορήγησιν του Αυτοκεφάλου τοπικής τινος Εκκλησίας, ήτοι ως προς την συγκατάθεσιν και τας ενεργείας της Εκκλησίας - μητρός, ως προς την εξασφάλισιν πανορθοδόξου συναινέσεως και ως προς τον ρόλον του Οικουμενικού Πατριαρχείου και των λοιπών αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών κατά την ανακήρυξιν του αυτοκεφάλου . . .».

Από τα παραπάνω συνάγονται οι εξής αναγκαίες προϋποθέσεις δια να δοθή σε κάποια Τοπική Εκκλησία το αυτοκέφαλον :

Ι. Να υπάρχη η συγκατάθεσις της Εκκλησίας , εις την οποίαν μέχρι τότε υπήγετο (Μητρός Εκκλησίας ) .

ΙΙ. Να υπάρχη πανορθόδοξος συμφωνία και

ΙΙΙ. Να εκδίδεται ο Τόμος από το Οικουμενικόν Πατριαρχείον .

β. Αυτό το κείμενο ήλθε προς έγκρισι στην Σύναξι των Προκαθημένων στο Σαμπεζύ τον Ιανουάριον του 2016, όπου ήσαν παρόντες και οι Πατριάρχες Ρωσίας και Γεωργίας. Εις την Σύνοδον αυτήν των Προκαθημένων του Ιανουαρίου του έτους 2016 συμμετέσχον και οι 14 Ορθόδοξες Εκκλησίες, η δε ταπεινότης μου μετά των Σεβ.πρώην Μητροπολίτου Περιστερίου κ. Χρυσοστόμου και του Σεβ. Μητροπολίτου Μεσσηνίας κ. Χρυσοστόμου μετέσχεν ως εκπρόσωπος της Εκκλησίας της Ελλάδος. Εις το τέλος αυτής της Συνόδου, επιστρέψας εις την Ελλάδα, υπέβαλα εις την ΔΙΣ την από 2-2-2016 Έκθεσί μου περί των πεπραγμένων της Συνάξεως των Προκαθημένων, εις την 6 παράγραφο της οποίας ανέφερα τα εξής :

« Μετά το αδιέξοδο του ως άνω θέματος ( διαφορά Πατριαρχείου Ιεροσολύμων και Αντιοχείας ),   ο Οικουμενικός Πατριάρχης επρότεινε στη συνέχεια προς συζήτησι το εξής θέμα.

Επειδή το θέμα του Αυτοκεφάλου είναι έτοιμο από την Ε Προσυνοδική Διάσκεψι και δεν υπέγραψαν το κείμενο οι Αντιπρόσωποι της Εκκλησίας της Ρωσίας και της Γεωργίας, ο δε Πατριάρχης της Γεωργίας χθες εδήλωσε ότι η Εκκλησία του δεν επιμένει εις την άρνησί της, προτείνω να υπογραφή το έτοιμο ήδη κείμενο του Αυτοκεφάλου και να συμπεριληφθή τούτο εις τα θέματα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου.

Ο Πατριάρχης Μόσχας δεν εδέχθη τούτο, αλλ’ αντιπρότεινε, να συσταθή αμέσως τώρα Επιτροπή να βελτιωθή το κείμενο του Αυτοκεφάλου και να εγκριθή από την Σύνοδό μας αυτή, ώστε και το θέμα τούτο να συζητηθή στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο.

Επί του θέματος τούτου έγινε μακρά συζήτησις και ετελείωσε η πρωϊνή Συνεδρία του Σαββάτου χωρίς αποτέλεσμα . Δηλαδή το θέμα του Αυτοκεφάλου δεν υπεγράφη από τις Εκκλησίες της Ρωσίας και της Γεωργίας και επομένως διεγράφη από τον Κατάλογον των θεμάτων της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου».

Ώστε δεν συνεζητήθη το θέμα τούτο ούτε γενικά ούτε ως ειδικόν Ουκρανικόν θέμα εις την Σύνοδον της Κρήτης.

4. Η ξαφνική χορήγησις του αυτοκεφάλου στην Εκκλησία της Ουκρανίας   από το Οικουμενικόν Πατριαρχείον.

α. Η Εκκλησία της Ουκρανίας μέχρι της ανακηρύξεώς της ως Αυτοκεφάλου ήτο μία αυτόνομος Εκκλησία υπό τον Μητροπολίτην Ονούφριον, υπαγομένη εις το Πατριαρχείον της Μόσχας. Τούτο ανεγνωρίζετο αδιαφιλονικήτως από το Οικουμενικόν Πατριαρχείον και υπό πασών των λοιπών Ορθοδόξων Εκκλησιών. Θεωρώ μάλιστα αναγκαίον ενταύθα να υπογραμμίσω το γεγονός, ότι εις την Σύναξιν των Προκαθημένων στο Σαμπεζύ τον Ιανουάριον του 2016, ως συνοδός του Ρώσου Πατριάρχου ήτο και ο Μητροπολίτης Κιέβου και πάσης Ουκρανίας Ονούφριος, έχων και λόγον και γνώμην.

β. Ξαφνικά τον Ιανουάριον του 2019-εορτή των Θεοφανείων - ο Οικουμενικός Πατριάρχης, χωρίς αίτημα του Μητροπολίτου Κιέβου Ονουφρίου, χωρίς την συγκατάθεσιν του Ρώσου αλλά απεναντίας μάλιστα την φανεράν αντίδρασιν αυτού , και χωρίς την συγκατάθεσιν των άλλων Αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών, αυτοβούλως απεφάσισε να χορηγήση αυτοκέφαλον εις την εν Ουκρανία Ορθόδοξον Εκκλησίαν εις τον υπό καθηρημένου χειροτονηθέντα σχισματικόν Επίσκοπον Επιφάνιον.

Σας παραθέτω την απόφασιν αυτήν, με την σημείωσιν ότι δεν μας εδόθη από την Σύνοδον, αλλά ανεύρον αυτήν στο διαδίκτυο.

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β

Το εντελώς αντικανονικόν της χορηγήσεως Αυτοκεφάλου εις την εν Ουκρανία Εκκλησία υπό τον Επιφάνιον.

 

1.Η εν Ουκρανία Εκκλησία μέχρι της ανακηρύξεως του Αυτοκεφάλου.

Είναι εις πάντας γνωστόν, ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας από 100 περίπου χρόνια ( τουλάχιστον από το 1917 ) υπήγετο εις το Πατριαρχείον της Ρωσίας , από το οποίον είχε ανακηρυχθή αυτόνομος υπό τον Μητροπολίτην Φιλάρετον. Όταν ο Μητροπολίτης Κιέβου Φιλάρετος το 1992 εζήτησε από το Πατριαρχείον της Ρωσίας αυτοκέφαλο και δεν του εδόθη , ανεξαρτητοποιήθηκε από το Πατριαρχείον της Ρωσίας και ανεκήρυξε μόνος του την αυτοκεφαλία ως Εκκλησία « του Πατριαρχείου Κιέβου». Τότε ο Φιλάρετος καθηρέθη από το Πατριαρχείον της Ρωσίας και εις την θέσιν του εξελέγη ο Ονούφριος. Τα ανωτέρω εγένοντο αποδεκτά από το Οικουμενικόν Πατριαρχείον   και από πάσας τας λοιπάς Αυτοκεφάλους Εκκλησίας.

Όμως από το 2018 το Οικουμενικό Πατριαρχείον άλλαξε στάσι –διατί; - και αυτοβούλως απεφάσισε να επέμβη « υπερορίως» εις την Εκκλησίαν της Ουκρανίας. Ορίζει Εξαρχεία στην Εκκλησία της Ουκρανίας υπό τον Μητροπολίτην Γαλλίας κ. Εμμανουήλ, η οποία εισηγείται σχέδιον « Καταστατικού Χάρτου της εν Ουκρανία Εκκλησίας», συγκαλεί Κληρικολαϊκό «Ενωτικό Συμβούλιο », εις το οποίον μετέσχον οι σχισματικές Ομάδες υπό τον Φιλάρετον και τον Μακάριον και υπό την προστασία και συμμετοχή του τότε Προέδρου της Ουκρανικής Δημοκρατίας Ποροσένκο , συνήλθον εις τον Καθεδρικόν Ναόν της Αγίας Σοφίας του Κιέβου την 16 Δεκεμβρίου 2018 υπό την Προεδρίαν του Μητροπολίτου Γαλλίας και απεφάσισε:

Ι.Ενέκρινε το Καταστατικό της Εκκλησίας της Ουκρανίας και ταυτόχρονα , σύμφωνα με αυτό,

ΙΙ.Εξέλεξε τον Επιφάνιον ως Μητροπολίτην Κιέβου και πάσης Ουκρανίας.

Αυτήν την απόφασιν υπέβελλεν ο άγιος Γαλλίας εις το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, το οποίον την απεδέχθη και ανεκήρυξεν το Αυτοκέφαλον της εν Ουκρανία Εκκλησίας , τον Τόμον του οποίου επέδωκεν εις τον Μητροπολίτην Επιφάνιον και τον Πρόεδρον Ποροσένκο στις 6-1-2019 , εορτή των Θεοφανείων στον Πατριαρχικόν Ναόν του Αγίου Γεωργίου στην Κωνσταντινούπολι.

2. Αντικανονικότητες των ως άνω Πράξεων του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

α. Εισπήδησις του Οικουμενικού Πατριαρχείου εις ξένην Επαρχίαν.Τούτο βέβαια δεν αναγνωρίζει το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, ισχυριζόμενον, ότι η Ουκρανική Εκκλησία ουδέποτε παρεχωρήθη εις το Πατριαρχείον της Ρωσίας, απλώς είχε « επιτροπικώς» παραχωρηθή εις αυτήν η επιστασία της εκλογής και εγκαταστάσεως του Μητροπολίτου Κιέβου με την Πράξιν του 1686.Όμως ο ισχυρισμός αυτός είναι εκτός πραγματικότητος, ως θα παρουσιάσω κατωτέρω.

β.Αντικανονική παραθεώρησις του Μητροπολίτου Κιέβου Ονουφρίου, τον οποίον το ίδιο το Οικουμενικόν Πατριαρχείον ανεγνώριζε μέχρι τότε , όπως και πάσαι αι Αυτοκέφαλοι Εκκλησίαι, χωρίς να έχη δοθή δια τούτο ουδεμία εξήγησις.

γ. Αντικανονική αναγνώρισις σχισματικών και καθηρημένων υπό της Εκκλησίας της Ρωσίας, εις την οποίαν μέχρι της ανακηρύξεως του αυτοκεφάλου όλες οι Εκκλησίες αναγνωρίζουν , ότι υπήγετο η Εκκλησία της Ουκρανίας, χωρίς να εξηγήται με ποίαν κανονικήν απόφασιν απεκατεστάθησαν και υπό ποίου αρμόδιου Οργάνου εγένετο τούτο.Και

δ.Απεφασίσθη από το Οικουμενικόν Πατριαρχείον όχι μόνον χωρίς την θέλησιν της αυτονόμου Εκκλησίας της Ουκρανίας και της Μητρός αυτής Εκκλησίας της Ρωσίας, αλλά και παρά την φανεράν αντίδρασιν αυτών και παρά τις εκφρασθείσες δημοσίως επιφυλάξεις των άλλων αυτοκεφάλων Εκκλησιών, ως ανωτέρω ανέφερα ήδη.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ   Γ

Η στάσις της Εκκλησίας της Ελλάδος εις την χορήγησιν του αυτοκεφάλου στην Ουκρανίαν.

1. Η προετοιμασία και οι αποφάσεις της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου.

α. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος ασφαλώς θα έλαβε επισήμως ενημέρωσι περί των σκέψεων και των σχετικών αποφάσεων του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ως και των επ’αυτών αρνητικών σκέψεων η προθέσεων της εν Ουκρανία Εκκλησίας και του Πατριαρχείου Μόσχας, αλλά και των επιφυλάξεων των άλλων Ορθοδόξων Εκκλησιών.Δυστυχώς όμως δεν ενημερώθηκαν περί αυτών από την Ιεράν Σύνοδον, οι εκτός της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου Αρχιερείς της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Μετά την ανακήρυξι του Αυτοκεφάλου και την επίδοσιν αυτού , (6-1-2019),   η ΔΙΣ απεφάσισε να αποστείλη τον σχετικόν Φάκελλον εις τας δύο Μονίμους αρμοδίας Συνοδικάς Επιτροπάς, επί των Διορθοδόξων και επί των Νομοκανονικών, με την εντολήν να ερευνήσουν από κοινού το θέμα και να εισηγηθούν εις την ΔΙΣ σχετικώς.Οι Συνοδικές Επιτροπές συνέταξαν από κοινού (;) Πόρισμα, το οποίον ο Πρόεδρος της επί των Νομοκανονικών Επιτροπής Σεβ. Μητροπολίτης Διδυμοτείχου κ.Δαμασκηνός υπέβαλε εν είδη Υπομνήματος εις την ΔΙΣ.

Παραθέτω αυτό το από 30-5-2019 Υπόμνημα του Σεβασμιωτάτου Διδυμοτείχου, το οποίον ας σημειωθή εδόθη εις τα Μέλη της σεπτής Ιεραρχίας της Εκκλησίας την ημέρα της Εκτάκτου Ιεραρχίας της Εκκλησίας μας την 12-10-2019 , μάλιστα μετά από αίτημα Αρχιερέων. Σε κριτική αυτού θα προβώ παρακάτω. Το Υπόμνημα τούτο συνετάχθη στα Γραφεία της ΔΙΣ την 30-5-2019, και κατετέθη και επρωτοκολλήθη εις την ΔΙΣ δύο και ήμισυ μήνες,   την 13-8-2019! Δηλαδή όσον χρόνον εχρειάσθη να συνταχθή , άλλον τόσον περίπου χρόνον εχρειάσθη να κατατεθή στην ΔΙΣ.

β. Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Περιόδου 2018 - 2019 και εις την τελευταίαν Συνεδρίαν αυτής της 28-8-2019 συνεζήτησε το θέμα και έλαβε την απόφασι ( έγινε ψηφοφορία; ) , ότι η ανακήρυξις του αυτοκεφάλου της εν Ουκρανία Εκκλησίας μονομερώς από το Οικουμενικόν Πατριαρχείον είναι καθ’ όλα και κανονικώς ορθή και ανέθεσε εις τον Μακαριώτατον Αρχιεπίσκοπον Αθηνών κ.κ.ΙΕΡΩΝΥΜΟΝ να χειρισθή περαιτέρω το θέμα τούτο.

Ο Μακαριώτατος δεν ηθέλησε να αναλάβη προσωπικά το βάρος τούτο, και πολύ καλά έπραξε και δια τούτο με την από 7 Οκτωβρίου 2019 ξαφνικήν απόφασίν του συνεκάλεσε προς συζήτησιν του θέματος αυτού Έκτακτον Σύνοδον της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος δια την 12ην Οκτωβρίου 2019, ημέρα Σάββατον, δηλαδή αμέσως την άλλην ημέραν και συνέχεια της τακτικής Ιεραρχίας.

2. Η Συνεδρία της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος την 12-10-2019.

α. Εν πρώτοις πρέπει να υπογραμμίσω, ότι η Πρόσκλησις δι’ έκτακτον Σύνοδον της Ιεραρχίας στις 12-10-2019 έγινε την Δευτέρα 7-10-2019, όταν δηλαδή πάντες οι Αρχιερείς είμεθα εκτός της Μητροπόλεώς μας δια την τακτικήν Σύνοδον της Ιεραρχίας της 8ης Οκτωβρίου.Άρα ήτο ένα ξαφνικό γεγονός και πάντες οι Αρχιερείς είμεθα ανέτοιμοι και απληροφόρητοι.

Αλλά ούτε με την αποστολήν της Προσκλήσεως ούτε και κατά την ημέραν της συγκλήσεως της εκτάκτου Ιεραρχίας (12-10-2019) ενημερωθήκαμε από την Σύνοδον:

I. Αν υπάρχη αίτημα αυτοκεφαλίας στο Οικουμενικόν Πατριαρχείον, από ποίον και με πιο περιεχόμενο .

II. Αν υπάρχη προς την Εκκλησία της Ελλάδος σχετικό ενημερωτικό Γράμμα του Οικουμενικού Πατριάρχου και με ποίον περιεχόμενον.

III.Δεν μας εκοινοποιήθηκαν τα έγγραφα των συγκεκριμένων αντιδράσεων της Εκκλησίας της Ουκρανίας και του Πατριαρχείου της Ρωσίας και ποίο είναι το περιεχόμενο αυτών.

IV.Από ποίον και με ποίον κανονικόν τρόπον έγινε η αποκατάστασις του Φιλαρέτου,του Επιφανίου και του Μακαρίου, αλλά και των Επισκόπων αυτών.

V.Δεν μας εδόθη το κείμενο της αποφάσεως του Οικουμενικού Πατριαρχείου της ανακηρύξεως του Αυτοκεφάλου της Εκκλησίας της Ουκρανίας.

VI.Δεν μας εδόθησαν τα κείμενα που ετέθησαν υπ’όψιν των Μελών της ΔΙΣ, τα Πρακτικά της συζητήσεως αυτής , κατά την οποίαν απεφασίσθη να ζητηθή από τις Μόνιμες Συνοδικές Επιτροπές των Νομοκανονικών και των Διορθοδόξων να μελετήσουν το θέμα από κοινού και να εισηγηθούν εις την ΔΙΣ τα δέοντα.

VII. Μέχρι την ημέραν της Εκτάκτου συγκλήσεως της Ιεραρχίας 12-10-2019 δεν μας είχε δοθή αντίγραφον του από 30-5-2019 Υπομνήματος του Σεβ. Μητροπολίτου Διδυμοτείχου , Προέδρου της επί των Νομοκανονικών Μονίμου Συνοδικής Επιτροπής, που σας εδιάβασα ενωρίτερα. Τούτο μας διενεμήθη κατά την συζήτησιν της 12-10-2019 και μάλιστα μετά από αίτημα πολλών Αρχιερέων.

VIII.Δεν μας εδόθησαν τα Πρακτικά της συζητήσεως του θέματος εις την τελευταίαν συνεδρίαν της ΔΙΣ 28-8-2019 αύτε το συγκεκριμένον κείμενον της αποφάσεως αυτής, δια της οποίας ανεγνωρίσθη το δικαίωμα του Οικουμενικού Πατριάρχου να χορηγήση αυτοβούλως το αυτοκέφαλον εις την Εκκλησίαν της Ουκρανίας και ανετέθη ο περαιτέρω χειρισμός αυτού εις τον Μακαριώτατον Αρχιεπίσκοπον Αθηνών και πάσης Ελλάδος κύριον κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΝ τον Β .

β. Με την έναρξιν της Συνεδρίας της Εκτάκτου Συνόδου της Ιεραρχίας ο Μακαριώτατος Πρόεδρος εισηγήθηκε το θέμα της χορηγήσεως του αυτοκεφάλου εις την εν Ουκρανία Εκκλησίαν , ειπών τα εξής :

Παραθέτω ολόκληρη αυτή την Εισήγησι του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου.

γ.Μετά την ως άνω Εισήγησι του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου άρχισε η συζήτησις. Η ταπεινότης μου , λαβών τον λόγον, εζήτησα να αναβληθή η συζήτησις του θέματος τούτου δια πολλούς λόγους :

Πρώτον , διότι όταν μόλις προ διμήνου συνετάγη από την ΔΙΣ η Ημερήσια Διάταξις της Τακτικής Συνόδου της Ιεραρχίας του Οκτωβρίου που τελειώσαμε χθες, δεν είχε συμπεριληφθεί στα θέματα αυτής. Τούτο σημαίνει ότι δεν ήτο ώριμο το θέμα προς συζήτησιν. Συνεπώς, κατά την γνώμην μου, ούτε και σήμερα είναι ώριμον δια να συζητηθή.

Δεύτερον, διότι ακόμη και το ΔΕΛΤΙΟΝ ΤΥΠΟΥ της Ιεράς Συνόδου της 4-10-2019 περί της Τακτικής Ιεραρχίας του Οκτωβρίου ΟΥΔΕΝΑ λόγον κάνει περί του θέματος τούτου. Μόλις την 7η Οκτωβρίου αποφάσισε ο Μακαριώτατος την σύγκληση αυτής της έκτακτης Ιεραρχίας, που εγώ έμαθα ευρισκόμενος εδώ στην Αθήνα στα Γραφεία της Ιεράς Συνόδου, χωρίς μάλιστα μέχρι αυτή την ώρα να έχωμε λάβει από την Σύνοδον τις Εισηγήσεις των Επιτροπών Διορθοδόξων και Νομοκανονικών ούτε τα σχετικά Πρακτικά της ΔΙΣ. Άρα όχι μόνον το θέμα είναι ανώριμον προς συζήτησιν αλλά και εμείς είμεθα εντελώς απροετοίμαστοι προς τούτο.

Τρίτον, διότι δι’ ένα Πανορθόδοξο και τόσο σπουδαίον θέμα χρειάζεται αρκετός χρόνος, δύο-τριών ημερών τουλάχιστον , δια να συζητηθή εν πλάτει και χωρίς βιασύνη. Γιατί βιαστικές αποφάσεις πολλές φορές δημιουργούν περισσότερα Κανονικά - Εκκλησιολογικά ζητήματα από αυτά που θέλουν να λύσουν . Και

Τέταρτον, διότι εις την απόφασιν αυτήν του Οικουμενικού Πατριαρχείου έχει εμφανώς αντιταχθή η ίδια η εν Ουκρανία Ορθόδοξος Εκκλησία υπό τον Μητροπολίτην Ονούφριον, τον οποίον μέχρι της αποφάσεως της Αυτοκεφαλίας της ανεγνώριζον πάσαι αι κατά τόπους Ορθόδοξοι Εκκλησίαι,

 

συμπεριλαμβανομένου και του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Έπειτα έχουν εκφράσει αντίθετον γνώμην, δηλαδή την μη αποδοχήν του χορηγηθέντος Αυτοκέφαλου : Το Πατριαρχείον Ρωσίας, το Πατριαρχείον Σερβίας, το Πατριαρχείον της Βουλγαρίας και η Εκκλησία της Αλβανίας. Συγχρόνως όμως έχουν εκφράσει   δημοσίως τις επιφυλάξεις των από κοινού και το Πατριαρχείον Αλεξανδρείας, το Πατριαρχείον Ιεροσολύμων, το   Πατριαρχείον Αντιοχείας και η Εκκλησία της Κύπρου. Και

Πέμπτον, διότι το θέμα δεν είναι εξαιρετικά επείγον.

Δια τούτο επρότεινα :

α.Να μη συζητηθή το Ουκρανικό θέμα σήμερα σ’ αυτήν   την έκτακτον Ιεραρχίαν, αλλά να αναβληθή δι’ αργότερα σε άλλη έκτακτη Σύνοδο της Ιεραρχίας. Και

β. Η αναβολή η μη συζητήσεως του θέματος τούτου να τεθή εις ονομαστικήν ψηφοφορίαν, σύμφωνα με τον Κανονισμόν της Ιεραρχίας.

Αναβολήν της συζητήσεως του θέματος εζήτησαν ομιλήσαντες και οι Σεβ. Μητροπολίται Καρυστίας κ. Σεραφείμ, Πειραιώς κ. Σεραφείμ, Καισαριανής κ. Δανιήλ, Χαλκίδος κ. Χρυσόστομος,   Δριυνουπόλεως κ. Ανδρέας, Κυθήρων κ. Σεραφείμ.κ.λ.π.

Δυστυχώς η μεγάλη πλειοψηφία των Αδελφών Αρχιερέων επέμεινε να ληφθή απόφασις, και τελικά απεφασίσθη δια βοής η επικύρωσις της αποφάσεως της ΔΙΣ. Δηλαδή: Αναγνωρίζεται η από το Οικουμενικόν Πατριαρχείον εκδοθείσα Πράξις χορηγήσεως του Αυτοκεφάλου στην Ουκρανία υπό τον Επιφάνιον και ανατίθεται η υπόθεσις εις τον Μακαριώτατον Αρχιεπίσκοπον Αθηνών κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΝ να χειρισθή το όλον θέμα.

 

3. Κριτική του προς την ΔΙΣ και από 30-5-2019 Υπομνήματος περί αναγνωρίσεως του αυτοκεφάλου της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ουκρανίας του Σεβ. Μητροπολίτου Διδυμοτείχου κ. Δαμασκηνού.

 

Το Υπόμνημα του Σεβ. Διδυμοτείχου είναι αυτό εις το οποίον εστηρίχθη η απόφασις της ΔΙΣ την 28-8-2019 , σ’αυτό εστηρίχθη η Εισήγησις του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου κ.κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ προς την Έκτακτη Ιεραρχία την 12-10-2019, αλλά και η δια βοής απόφασις της Εκτάκτου Ιεραρχίας . Δια τούτο κρίνω σκόπιμον να προβώ εις ανάλυσιν και κριτικήν αυτού, διότι θεωρώ ότι εις την ουσίαν του δεν στηρίζεται εις την Κανονικήν θεωρίαν και πράξιν της Εκκλησίας μας, είναι πρόχειρον και περιέχει ανακρίβειες. Συγκεκριμένα :

α. Εν πρώτοις επισημαίνω το γεγονός , ότι το υποβληθέν υπό του αγίου Διδυμοτείχου προς την ΔΙΣ Υπόμνημα είναι δύο ιδιαίτερα κείμενα, με ξεχωριστό τίτλο το καθένα και υπογραφή.Το πρώτο έχει ως θέμα του «υποβολή υπομνήματος περί της αναγνωρίσεως του αυτοκεφάλου της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ουκρανίας», ενώ το δεύτερον « ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ». Πρωτοφανές και περίεργον.

Κατά την άποψίν μου ο παραπάνω χωρισμός φανερώνει πολλά :

Ι. Το βιαστικό, αλλά και το πρόχειρο της μελέτης του όλου θέματος από τις δύο Μόνιμες Συνοδικές Επιτροπές.

ΙΙ. Ότι δεν συνήλθαν και οι δύο Επιτροπές από κοινού , ως ώρισε η ΔΙΣ ,

αλλά η κάθε μια χωριστά και τα υποβληθέντα κείμενα είναι ένα της κάθε Επιτροπής. Όμως ο Σεβ.Διδυμοτείχου ομιλεί δια κοινόν Πόρισμα και όμως είναι δύο! !

ΙΙΙ. Το δεύτερο κείμενον είναι το κοινόν πόρισμα των δύο Επιτροπών και το πρώτο είναι απλώς Εισαγωγικό Σημείωμα του αγίου Διδυμοτείχου ;

IV.Τελικά, δεν θα έπρεπε να ξέρουμε σαφώς περί τίνος πρόκειται;

Όμως ο,τι και αν συμβαίνει , ένα είναι βέβαιον :Ότι δεν είναι δυνατόν να στηριχθή σ’αυτό ο μελετητής δια να λάβη σοβαρή και ορθή απόφασι. Παρά ταύτα, δυστυχώς, σ’αυτό εστηρίχθη η ΔΙΣ δια την απόφασίν της , εις τούτο στηρίζεται ο Μακαριώτατος δια την Εισήγησί του στην Ιεραρχία την 12-10-2019 και εις τούτο εστηρίχθη η πλειοψηφία της Ιεραρχίας δια την ιδική της σχετικήν απόφασι! ! ! Αλλά σε τέτοια σαθρά θεμέλια είναι δυνατόν να στηριχθή το Οικοδόμημα της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας ; Ασφαλώς ΟΧΙ .

β.Θέλω να υπογραμμίσω δύο ανακρίβειες που αναφέρονται στο από 30-5-2019   Υπόμνημα   του Σεβ. Μητροπολίτου Διδυμοτείχου.Στην παράγραφο Δ 4, της σελίδος 3 του ανωτέρω Υπομνήματος γράφεται :

« Το Οικουμενικόν Πατριαρχείον έχει το κανονικόν προνόμιον αυτό μόνον να ανακηρύσσει το αυτοκέφαλον των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών (βλ. Γεωργίας 1990, Τσεχίας 1998, Πολωνίας 1925, Αλβανίας 1937, Ελλάδος 1850, Σερβίας 1879, Ρουμανίας 1885, Βουλγαρίας 1945 κ.λ.π.). Δυστυχώς επειδή το Πατριαρχείον Μόσχας απουσίασεν από τας εργασίας της Συνόδου της Κρήτης, κατά το έτος 2016 , δεν εδόθη η δυνατότης συζητήσεως   το θέμα της χορηγήσεως του αυτοκεφάλου και ούτω απώλετο της ευκαιρίας όπως συναποφαίνηται μετά των λοιπών Εκκλησιών δια την χορήγησίν του».

Όμως οι ως άνω δύο τοποθετήσεις του Υπομνήματος, ότι δηλαδή « το Οικουμενικόν Πατριαρχείον έχει το κανονικόν προνόμιον αυτό μόνον να ανακηρρύσει το Αυτοκέφαλον των κατά τόπων Ορθοδόξων Εκκλησιών» και ότι « αν το Πατριαρχείον Μόσχας δεν απουσίαζε από τις εργασίες της Συνόδου της Κρήτης το 2016, θα συνεζητήτω το θέμα της χορηγήσεως του αυτοκεφάλου » είναι ανακριβείς και αντιφατικαί. Διότι:

Το Οικουμενικόν Πατριαρχείον όντως είχε και έχει το προνόμιο να ανακηρύσση το αυτοκέφαλον των κατά Τόπους Εκκλησιών , αλλά ΜΟΝΟΝ στην Περιοχή του και όχι αυτοβούλως, πάντοτε δε μετά γνώμην και των άλλων Αυτοκεφάλων Τοπικών Εκκλησιών.

Ότι δε το Οικουμενικόν Πατριαρχείον ΔΕΝ χορηγεί   ΜΟΝΟΝ το αυτοκέφαλο, τούτο αναγνωρίζει και το ίδιο το Υπόμνημα στο τέλος του χωρίου που σας ανέφερα παραπάνω. Δηλαδή γράφει : ότι επειδή η Ρωσία δεν ήλθε στην Κρήτη «απώλετο της ευκαιρίας όπως συναποφαίνηται μετά των λοιπών Εκκλησιών δια την χορήγησίν του».

Επίσης το επιχείρημα του Σεβ.Διδυμοτείχου ότι έτσι εδόθη το αυτοκέφαλον   στις   Εκκλησίες   Ελλάδος, Ρωσίας , Βουλγαρίας, Σερβίας , Ρουμανίας, Τσεχίας , Πολωνίας , Αλβανίας, δεν είναι υπέρ αλλά εναντίον του ισχυρισμού του, διότι ακριβώς πρώτον μεν όλες οι παραπάνω Εκκλησίες ανήκουν μέχρι της αυτοκεφαλίας τους εις το Οικουμενικόν Πατριαρχείον και δεύτερον διότι τότε από καμμίαν άλλην αυτοκέφαλον Εκκλησία δεν εξεδηλώθη αντίδρασις.

Η Δεύτερη ανακρίβεια:   Το θέμα : « Το Αυτοκέφαλον και ο τρόπος χορηγήσεως αυτού », δεν ήτο θέμα προς συζήτησιν εις την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον της Κρήτης το 2016, ως ισχυρίζεται ο άγιος Διδυμοτείχου . Το θέμα τούτο ήτο μεν κατ’αρχήν μεταξύ των θεμάτων της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, αλλά στην Σύνοδον των Προκαθημένων στο Σαμπεζύ τον Ιανουάριον του 2016, όπου παρευρίσκετο και ο Πατριάρχης της Ρωσίας και η Συνοδία του, μεταξύ της οποίας ήτο και Μητροπολίτης Κιέβου και πάσης Ουκρανίας ΟΝΟΥΦΡΙΟΣ, ως κανονικός Σύνεδρος μετά λόγου και γνώμης. Τότε εκεί συνεζητήθη δια μακρών, αλλά δεν υπήρξε συμφωνία και δια τούτο διεγράφη από τα θέματα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου. Επομένως ΔΕΝ συνεζητήθη το θέμα τούτο εις την Κρήτην, ΟΧΙ γιατί δεν ήλθε η Εκκλησία της Ρωσίας, αλλά γιατί δεν ήτο στην Ημερήσια Διάταξι της Συνόδου.

Όμως , αφού το Οικουμενικόν Πατριαρχείον εγνώριζε τα παραπάνω, δεν έπρεπε μόνο του να προχωρήση τώρα στην Πράξι χορηγήσεως του αυτοκεφάλου στην εν Ουκρανία Εκκλησίαν. Και ο μεν Οικουμενικός Πατριάρχης εσκεμμένως τα αγνόησε . Οι δύο αρμόδιες Επιτροπές αυτά δεν τα εγνώριζαν ;

γ. Εις τα παραπάνω περίεργα σημειώνω και κάτι ακόμη πιο περίεργον και περισσότερον ανεξήγητον , το εξής :

Ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος , Πρόεδρος της Συνοδικής Επιτροπής επί των Διορθόδοξων , που προϋποτίθεται ότι από κοινού με την Επιτροπήν επί των Νομοκανονικών εμελέτησε το θέμα εις βάθος και πλάτος και υπέγραψεν την Εισήγησί τους προς την ΔΙΣ και εισηγήθησαν εις αυτήν ότι « Το Οικουμενικόν Πατριαρχείον έχει αυτό μόνο το Κανονικό δικαίωμα να ανακηρύση το Αυτοκέφαλο των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών », με δηλώσεις του, μετά την Έκτακτη Σύνοδον της Ιεραρχίας της 12 Οκτωβρίου, δηλώνει αντίθετα. Εδήλωσε χαρακτηριστικά : « Ενώ η Ρωσική Εκκλησία είχε κάθε δυνατότητα να επιλύσει το πρόβλημα , οδηγώντας τα πράγματα στην Αυτοκεφαλία η τουλάχιστον σε μία λύση που θα ήταν αποδεκτή από τον Ουκρανικό λαό , δυστυχώς, δεν το έκανε ». 8 Δηλαδή άλλα εισηγήθηκε εγγράφως και άλλα ανεκοίνωσε προφορικά στους δημοσιογράφους !!!

δ. Αλλά τα αντιφατικά και αλλοπρόσαλα συνεχίζονται. Στην σελίδα 2 του Υπομνήματος του αγίου Διδυμοτείχου προσέτι γράφεται :

«1589 Αναγνώρισις Πατριαρχικής αξίας της Μητροπόλεως Μόσχας υπό του Οικουμενικού Πατριάρχου Ιερεμίου του Β .

1590 Σύνοδος Πατριαρχών εν Κων/πόλει επί του θέματος αυτού.

1593 Αναγνώρισις Πατριαρχικής αξίας της Μητροπόλεως Μόσχας υπό των Πατριαρχών της Ανατολής».

Εκ τούτων φαίνεται ότι το Αυτοκέφαλον και η Πατριαρχική αξία εις την Ρωσίαν εδόθη μεν κατά την επίσκεψιν στην Μόσχα του Οικουμενικού Πατριάρχου Ιερεμίου του Β τό 1589, αλλά τούτο ανεγνωρίσθη αμέσως και από δύο Συνόδους Πατριαρχών της Ανατολής.Επομένως τα παραπάνω αναφερόμενα υπό του αγίου Διδυμοτείχου αναμφισβήτητα ιστορικά γεγονότα φανερώνουν το αντίθετο των όσων   εισηγήθηκαν οι Επιτροπές στην ΔΙΣ, ότι δηλαδή το Οικουμενικόν Πατριαρχείον ΜΟΝΟΝ ΤΟΥ εχορήγη το Αυτοκέφαλον .

ε. Εις το ίδιον Ύπόμνημα και στην σελίδα 2 αναγράφεται επίσης ότι:

«1686 Έκδοσις Πατριαρχικής και Συνοδικής Πράξεως Οικουμενικού Πατριάρχου Διονυσίου του Δ , δι’ής ανατίθεται εις τον Μόσχας, “ ίνα έχη επ’αδεία” ,   επιτροπικώς την χειροτονίαν και ενθρόνισιν του υπό Κληρικολαϊκής Συνελεύσεως εκλεγομένου εκάστοτε Μητροπολίτου Κιέβου, ο οποίος οφειλετικώς μνημονεύει πρωτίστως του ονόματος του Οικουμενικού Πατριάρχου».

Δεν γνωρίζω δια πόσο χρονικό διάστημα εφηρμόσθη αυτή η Συνοδική Πράξις. Όμως ξέρω ότι τα τελευταία εκατόν   τουλάχιστον χρόνια (από το 1917) ο Μητροπολίτης Κιέβου και πάσης Ουκρανίας δεν εμνημόνευε             «οφειλετικώς » και πρωτίστως του ονόματος του Οικουμενικού Πατριάρχου και το Πατριαρχείον Μόσχας αδιαφιλονίκητα διοικούσε και τα εκκλησιαστικά θέματα της Ουκρανίας. Ιδού μερικά πρόσφατα γεγονότα :

I. Ο Φιλάρετος, εξελέγη ως ορίζει η Πράξις του 1686; ΟΧΙ.

ΙΙ. Το αυτόνομον στην Ουκρανία εζητήθη από τον Φιλάρετο ΟΧΙ από το Οικουμενικόν Πατριαρχείον αλλά από την Μόσχα   και   από αυτήν το έλαβε. Γιατί δεν αντέδρασε το Οικουμενικόν Πατριαρχείον ;

ΙΙΙ. Ο Φιλάρετος από το Πατριαρχείο της Ρωσίας εζήτησε το αυτοκέφαλον στην Ουκρανία.Και όταν δεν του εδόθη και απεσκίρτησε, από το Πατριαρχείο της Ρωσίας ο Φιλάρετος καθηρέθη. Τότε ο Οικουμενικός Πατριάρχης όχι μόνον δεν διεμαρτυρήθη, αλλά ανεγνώρισε και την καθαίρεσι του Φιλαρέτου.

ΙV. Ο Ονούφριος εξελέγη από το Πατριαρχείον Μόσχας και όχι όπως ορίζει η Πράξις του 1686. Αντέδρασε το Οικουμενικό Πατριαρχείο; ΟΧΙ.Απεναντίας όλοι, και ο Οικουμενικός Πατριάρχης,   αναντιρρήτως τον απεδέχθησαν.

Πάντα τα παραπάνω φανερώνουν και την de facto υπαγωγήν της εν Ουκρανία Εκκλησίας εις το Πατριαρχείον της Ρωσίας.Όμως η μακροχρόνιος de facto αποδοχή κάποιων εκκλησιαστικών καταστάσεων από όλες τις Αυτοκέφαλες Τοπικές Εκκλησίες της Ορθοδόξου Εκκλησίας και από το Οικουμενικόν Πατριαρχείον γίνεται παράδοσις και Κανών δικαίου . ( Ίδετε και : ΙΖ Κανόνα Δ Οἰκουμενικῆς Συνόδου .ΠΗΔΑΛΙΟΝ , σελίς 199, δια του οποίου ορίζεται ότι κάθε σχετική με τα όρια συζήτησις δεν ισχύει μετά παρέλευσι τριακονταετίας, και Βλάση Φειδά , ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑ μεταξύ ΧΡΙΣΤΟΛΟΓΙΑΣ και ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΛΟΓΙΑΣ υπό το φως της Πατερικής Παραδόσεως , ΑΘΗΝΑΙ 2018, σελίς 502, κ. εξ.).

στ . Αναφέρεται ακόμη στο Υπόμνημα του αγίου Διδυμοτείχου , ότι ο Φιλάρετος και ο Επιφάνιος υπέβαλαν «έκκλητον» στο Οικουμενικόν Πατριαρχείον και επ’ αυτού απεφάσισε το Οικουμενικόν Πατριαρχείον.

Όμως και επ’αυτού   θα σημειώσω τα παρακάτω :

Πρώτον. Δεν έχει δοθή στην δημοσιότητα το «έκκλητον» των ανωτέρω, δια να πληροφορηθούμε πότε, υπό ποίων και δια ποίους λόγους εζητήθη τούτο.

Δεύτερον. Διατί τόσα χρόνια από τότε που καθηρέθη ο Φιλάρετος, (1992) δεν υπέβαλε « έκκλητον » στον Οικουμενικόν Πατριάρχην;

Προφανώς, γιατί ο Οικουμενικός Πατριάρχης δεν είχε τέτοια αρμοδιότητα. Δια τούτο μάλιστα είχε αποδεχθή και την καθαίρεσι του Φιλαρέτου από το Πατριαρχείον της Μόσχας και είχε εγκρίνει και τον αντικαταστάτην του Ονούφριον.

Τρίτον.Το γραφόμενον εις το Υπόμνημα του αγίου Διδυμοτείχου, ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης έχει Κανονικόν δικαίωμα να δέχεται «έκκλητο» και από τις άλλες Αυτοκέφαλες Εκκλησίες, είναι αστήρικτο. Διότι λέγει μεν ο Θ Κανών της Δ Οἰκουμενικῆς Συνόδου   ότι τελευταίος Κριτής των Εκκλησιαστικών υποθέσεων είναι ο Κωνσταντινουπόλεως , αλλά προφανώς αυτό αναφέρεται δια τις Επισκοπές και Μητροπόλεις της Περιοχής του , ως εις τον 34 Αποστολικόν Κανόνα διευκρίνησε και ο άγιος Νικόδημος.9 Επίσης όμως δια το θέμα τούτο αυθεντικά ομιλεί και ο Ζωναράς , ερμηνεύοντας τον ΙΖ Κανόνα της Δ Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Συγκεκριμένα γράφει : « Και ότε μεν Επίσκοπος κατά συνεπισκόπου ενάγει, η Κληρικός κατά Επισκόπου , τότε τον Μητροπολίτην καθίζειν δικαστήν, ον και Έξαρχον της διοικήσεως ονομάζει· ότε δε Επίσκοπος κατά Μητροπολίτου αυτού δίκην έχει, τότε τω Κωνσταντινουπόλεως επιτρέπειν   το Δικαστήριον. Ου πάντων δε των Μητροπολιτών πάντως Κωνσταντινουπόλεως καθιείται Δικαστής , αλλά των υποκειμένων αυτώ. Ου γαρ δε και τους της   Συρίας Μητροπολίτας, η τους της Παλαιστίνης , και Φοινίκης , η τους της Αιγύπτου, άκοντας ελκύσει δικάσασθαι παρ’αυτώ · αλλ οἱ μεν της Συρίας , τω του Αντιοχείας υπόκεινται φόρω· οι δε της Παλαιστίνης , τω του Ιεροσολύμων · οι δε της Αιγύπτου παρά τω Αλεξανδρείας δικάσονται , παρ ὧν και χειροτονούνται , και οις περ υπόκεινται ». 10

Το ίδιο γράφει, εξηγώντας τον 34ον Κανόνα των αγίων Αποστόλων, και ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης.Γράφει :

« Διο και ο Εφέσου Ισαάκ έλεγεν εις Μιχαήλ τον πρώτον των Παλαιολόγων, ότι ο Κωνσταντινουπόλεως ουκ εκτείνει την εξουσίαν αυτού επί τα Πατριαρχεία της Ανατολής ».

Και συνεχίζοντας , συμπεραίνει ο άγιος Νικόδημος :

«Δεν έχει άδειάν τινας, ούτε Μητροπολίτης , ούτε Πατριάρχης να ενεργή τι εις τας υπερορίους εκκλησίας , ειμή μόνον εις τας υποκειμένας αυτώ , κατά τους Κανόνας των Αποστόλων λδ , λε , της α , ς , ζ τῆς β , γ ,η τῆς ς , κ , λς , λθ , της Σαρδικ. γ , ια , ιβ , της Αντιοχ. θ καί άλλους.

Και πως λοιπόν ο παρών Κανών και οι άλλοι ήθελαν διατάξει το εναντίον τούτων απάντων ; ». 11

Μόνον όταν υπάρξη πρόβλημα ευρύτερο σε κάποια Τοπική Εκκλησία, μόνον τότε είναι δυνατόν η Εκκλησία εκείνη δια του Πρώτου της να καταφύγη στον Οικουμενικόν Πατριάρχην, ίσως τότε και αυτοβούλως ο Οικουμενικός Πατριάρχης, να συγκαλέση Πανορθόδοξη Σύνοδο δια την λύσιν του προβλήματος. ( Οράτε παραδείγματα: Ιεροσόλυμα με Ειρηναίο, Σερβία με Σκοπιανό κ.λ.π.).

ζ.Τέλος, δια να μείνω μόνον σ’αυτά, γράφεται ξερά στο Υπόμνημα του αγίου Διδυμοτείχου, ότι: «Αποκατασταθέντος του Φιλαρέτου και του Eπιφανίου, αυτομάτως απεκατεστάθησαν και όλοι αυτοί»! ! ! Προφανώς τούτο γράφεται δια να δικαιολογηθή η ένστασις πολλών: Πως απεκαταστάθησαν όλοι οι καθαιρεθέντες Ουκρανοί Κληρικοί (Επίσκοποι, Πρεσβύτεροι, Διάκονοι) η οι υπό καθαιρεθέντων χειροτονηθέντες η οι αυτοχειροτόνητοι, κ.λ.π.

Όμως , ΟΧΙ . Τέτοιες προχειρότητες δεν πρέπει να αναγράφωνται σε επίσημα προϋποτίθεται Υπομνήματα Μονίμων Συνοδικών Επιτροπών, ως είναι η επί των Δογματικών και Νομοκανονικών και η Επί των Διορθοδόξων Συνοδικές Επιτροπές.

4. Η ευθύνη της Ρωσικής Εκκλησίας.

Βεβαίως δια το Ουκρανικό τούτο θέμα μεγάλη και πρωταρχική είναι η ευθύνη της Ρωσικής Εκκλησίας και αυτού τούτου του Πατριάρχου Κυρίλλου, δια τους εξής κυρίως λόγους:

Πρώτον · Δια την εγωϊστικήν γενικά συμπεριφορά του Πατριάρχου Μόσχας και την συνεχή προσπάθειά του να αποκτήση η Ρωσική Εκκλησία Πρωτοκαθεδρία της καθόλου Ορθοδόξου Εκκλησίας, λόγω της πληθύος των Χριστιανών και των Επισκόπων της, αλλά και της Κρατικής ισχύος . Τούτο όμως είναι εντελώς αντικακονικόν.

Δεύτερον , δια την αρνησιν χορηγήσεως αυτοκεφαλίας εις ένα μεγάλο ανεξάρτητο Κράτος , όπως είναι η Ουκρανία . Και

Τρίτον , διότι ενώ το 2016 συνεφώνησε στην εν Σαμπεζύ Σύνοδο των Προκαθημένων περί του χρόνου, του τόπου και των θεμάτων της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Κρήτης, τελικά   δεν μετέσχε και παρέσυρε και τρεις (3) ακόμη Εκκλησίες να μη συμμετάσχουν, ώστε να τρωθή η ενότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ - ΠΡΟΤΑΣΙΣ

1. Κατά την απόψί μου το θέμα του Αυτοκεφάλου της Εκκλησίας της Ουκρανίας έχει αναστατώσει ολόκληρον την Ορθόδοξον Εκκλησίαν και έχει προκαλέσει την ακοινωνησία μεταξύ Εκκλησίας Ρωσίας και Οικουμενικού Πατριαρχείου και ευρισκόμεθα προ ενός μεγάλου σχίσματος από την αντικανονικήν επέμβασι του Οικουμενικού Πατριαρχείου και από την σκληρότητα και την αντικανονική συμπεριφορά του Πατριαρχείου Μόσχας.

2.Δια να λυθή το θέμα πρέπει να συγκληθή υπό του Οικουμενικού Πατριάρχου Πανορθόδοξος Σύνοδος η τουλάχιστον Σύνοδος των Προκαθημένων των 14 Αυτοκεφάλων Εκκλησιών και με εκατέρωθεν υποχωρήσεις να δοθή το Αυτοκέφαλο εις την Εκκλησίαν της Ουκρανίας, με Μητροπολίτην τον Ονούφριον.

3. Η απόφασις της Πανορθοδόξου Συνόδου η των Προκαθημένων των Αυτοκεφάλων Εκκλησιών να ληφθή κατά πλειοψηφίαν και όχι με ομοφωνία, αφού το θέμα δεν είναι δογματικό και στα διοικητικά θέματα ισχύει το Κανονικόν : «κρατείτω των πλειόνων η ψήφος » ( Στ Κανών της Α Οἰκουμενικῆς Συνόδου) .

Πύργος 5 -11- 2019

† Ο Μητροπολίτης Ηλείας ΓΕΡΜΑΝΟΣ

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ:

1.ΠΗΛΑΔΙΟΝ , Σελίς 36 .

2. ΠΗΔΑΛΙΟΝ , σελίς 37, Υποσημείωσις 1 και 3 .

3. ΠΗΔΑΛΙΟΝ, σελίς 199.

4. Εγκυκλοπαίδεια του ΗΛΙΟΥ,   Τόμος 15, σελίς 152.

5. ΠΗΔΑΛΙΟΝ σελίς 413.

6. ΠΗΛΑΔΙΟΝ, σελίς 37, υποσημείωσις 2.

7. ΠΗΔΑΛΙΟΝ ,σελίς 37 και εξής .

8. Εφημερίδα ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ , Πέμπτη 17 Οκτωβρίου 2019 , σελίδα 5, δημοσίευμα με τον τίτλον : ΣΤΟΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΝ κ.ΙΕΡΩΝΥΜΟ ΑΝΑΤΙΘΕΤΑΙ Ο ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ Αναγνώριση του Ουκρανικού η του δικαιώματος του Οικουμνεικού Πατριαρχείου;

9. Ίδετε ανωτέρω εις την παρούσαν εργασία , σελίδα 3 και εξής .

10. Ράλλη –Πολτή , Σύνταγμα Θείων και Ιερών Κανόνων , Τόμος Β , σελίς 260.

11. Ίδετε ΠΗΔΑΛΙΟΝ , σελ.192 κ.εξ. υποσημείωσις 1. Ίδετε και τα μακρά επίσης Εισαγωγικά σχόλια του αγίου Νικοδήμου εις τους Κανόνας της Α Οἰκουμενικῆς Συνόδου . ΠΗΔΑΛΙΟΝ , σελίς 118, και εξής.

 

Μήνυμα Σεβ. Μητροπολίτου Ηλείας κ.κ. ΓΕΡΜΑΝΟΥ δια τον εορτασμόν της Παγκόσμιας Ημέρας ΡΟΜΑ

E-mail Εκτύπωση PDF

Προς Τον κ. Πρόεδρον της Πανελληνίου

Συνομοσπονδίας Ελλήνων Ρομά

ΕΛΛΗΝ ΠΑΣΣΕ

ΠΑΤΡΑ

Αγαπητέ μου κ. Πρόεδρε,

Έλαβα ηλεκτρονικώς την Πρόσκλησί σου δια την συμμετοχήν της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ηλείας στο εορταστικό Πρόγραμμά σας στην Πάτρα την 29 Απριλίου 2018 δια τον εορτασμό της Παγκόσμιας ημέρας Ρομά και σε ευχαριστώ θερμά, αλλά και σε συγχαίρω δι’ αυτήν την πολύ ενδιαφέρουσα και εποικοδομητική Εκδήλωσι. Γιατί η ενότητα μιας Φυλής παίζει μεγάλο ρόλο στην καλυτέρευσι της ζωής της και της δίνει δύναμι και κοινωνική προοπτική.

Αγαπητέ μου κ. Πρόεδρε,

Γνωρίζεις το από πολλών ετών ενδιαφέρον της Ιεράς Μητροπόλεως Ηλείας δια τους Ρομά της Ηλείας και την ποικιλλόμορφον προσφοράν της προς αυτούς, πράγμα που θα συνεχισθή. Όμως πρέπει να ειπώ, ότι δεν ευρίσκω ανάλογη ανταπόκρισι και από μερικούς από εσάς, τους Ρομά της Περιοχή μας. Δηλαδή χρειάζεται και από τους Ρομά συμπολίτες μας να δείχνεται αξιοποίησι του ενδιαφέροντός μας και μεγαλύτερη διάθεσι εργατικότητος, νομιμότητος, μορφώσεως και εμφανούς καλής αποδοτικότητος στη ζωή τους. Γιατί έτσι θα βελτιωθή και θα ανυψωθή η κοινωνική τους θέσι.

Με αυτές τις σκέψεις χαιρετίζω εγκαρδίως την Εκδήλωσί σας αυτή και εύχομαι καλά και ουσιαστικά αποτελέσματα.

† Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΗΛΕΙΑΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ

 
E-mail Εκτύπωση PDF

Εισήγησις Μητροπολίτου Ηλείας ΓΕΡΜΑΝΟΥ Εις την έκτακτον Σύνοδον της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος 8 -10 Μαρτίου 2016

Συνεδρία της 8 - 3 - 2016

Εντολή ΔΙΣ :Αριθμ.Πρωτ.746/16-2-2016

Θέμα : Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Κρήτη από 18 έως 26 Ιουνίου 2016.

Μακαριώτατε άγιε Πρόεδρε,

Σεβασμιώτατοι άγιοι Σύνεδροι,

Όπως γνωρίζετε η Εκκλησία μας έχει τέσσαρα ιδιαίτερα γνωρίσματα.Είναι «Μία, Αγία , Καθολική και Αποστολική» και αποτελείται από τον σεσαρκωμένον Λόγον του Θεού, ως κεφαλή,1 και μέλη της έχει πάντας τους σεσωσμένους εν Χριστώ Χριστιανούς, δηλαδή τον Κλήρον και τον Λαόν, τους ζώντας και τους κεκοιμημένους, όλους τους ανθρώπους, που δια του αγίου Βαπτίσματος έχουν κατά χάριν ενωθή μαζί Του. Η, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, Μέλη της Εκκλησίας είμεθα όλοι εμείς οι αγριελιές, που ναι μεν λόγω της παρακοής των Πρωτοπλάστων εξεκλάσθημεν του δένδρου της ζωής, αλλά τώρα δια του αγίου Βαπτίσματος εμβολιαστήκαμε «στην καλιέλαιον Ιησού Χριστού ». 2

Ο άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος θα ειπή, ότι « όπου αν η Χριστός , εκεί και η Καθολική Εκκλησία».Και επροχώρησε• « Πάντες τω Επισκόπω ακολουθείτε, ως Ιησούς Χριστός τω Πατρί..... Μηδείς χωρίς του Επισκόπου τι πρασσέτω των ανηκόντων εις την Εκκλησίαν. Εκείνη βεβαία ευχαριστία ηγείσθω, η υπό τον Επίσκοπον ούσα, η ω αν αυτός επιτρέψη. Όπου αν φανή ο Επίσκοπος, εκεί το πλήθος έστω». 3 Διότι ο προκαθήμενος Επίσκοπος είναι «εις τύπον Θεού»,4 « εις τύπον του Πατρός», 5 «εις τιμήν Πατρός» 6 και « εις τόπον Χριστού , λέγων• «Ο Επίσκοπος τω Χριστώ, ως ο Χριστός τω Πατρί. Και ούτως η ενότης δια πάντων σώζεται».7

Κατά συνέπειαν τούτων ο Επίσκοπος, ως Κεφαλή της Τοπικής Εκκλησίας, μετά των Πρεσβυτέρων συμβούλων του « ως χορδαί κιθάρα», κατά τον άγιον Ιγνάτιο,8 λύει τα προβλήματα της Επισκοπής του , ο Αρχιεπίσκοπος (Αρχιεπίσκοπος-Μητροπολίτης-Έξαρχος) μετά των Επισκόπων της Επαρχίας του λύει τα προβλήματα της Αρχιεπισκοπικής – Μητροπολιτικής του Περιφερείας και ο Οικουμενικός Πατριάρχης με όλους τους Πατριάρχας και Αρχιεπισκόπους, αλλά και με πάντας τους Επισκόπους της Εκκλησίας λύει τα προβλήματα της Καθολικής ( = Οικουμενικής ) Εκκλησίας .

Α

Αι Σύνοδοι της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

1.Το όνομά τους.

Η λέξις Σύνοδος είναι Ελληνική λέξις και σημαίνει την συνάθροισι, την συνέλευσι πολλών ανθρώπων και παν συμβούλιον η σύναξι, οιοσδήποτε και αν είναι ο σκοπός τους.Στην κυριολεξία σημαίνει συν- οδός, δηλαδή οδός


(=δρόμος) που τον βαδίζουν δύο η περισσότεροι άνθρωποι μαζί, τους συνοδίτας η συνοδοιπόρους, όπως λέγωνται. Μεταφορικά δε σύνοδος ονομάζεται κάθε συγκέντρωσις ανθρώπων, οι οποίοι ακολουθούν τον ίδιον δρόμον στη ζωή τους, έχουν την ίδια πνευματική πορεία, πιστεύουν τα ίδια.

Εις την Εκκλησία μας, όταν ομιλούμε για Σύνοδο, εννοούμε την Σύνοδον των Επισκόπων. Αυτήν δε την Σύνοδον την ονομάζομε Αγία Σύνοδο, διότι δεν είναι μία απλή συνάθροισις ανθρώπων, αλλά των Αγίων Επισκόπων, που εκπροσωπούν και όλα τα Μέλη της Τοπικής Εκκλησίας που είναι και αυτά Άγια, αφού είναι Μέλη του Παναγίου Σώματος του Χριστού. Γράφει ο Απόστολος Παύλος• «Ει η ρίζα (ο Χριστός ) αγία, και οι κλάδοι». 9

Αλλά και κάτι ακόμη πρέπει να υπογραμμίσω στο σημείο αυτό. Ότι δηλαδή η Αγία Σύνοδος δεν λέγεται Αγία, μόνον επειδή είναι συνάθροισις των αγίων Επισκόπων, αλλά και διότι οι Επίσκοποι ακολουθούν το Πανάγιον Πνεύμα. Είναι πολύ χαρακτηριστική η φράσις με την οποίαν αρχίζει η απόφασις της λεγομένης Αποστολικής Συνόδου• «Έδοξε γαρ τω Αγίω Πνεύματι και ημίν». 10 Αν οι Επίσκοποι δεν συμπορευθούν με το άγιον Πνεύμα και αν οι αποφάσεις των δεν είναι σύμφωνες με Αυτό, τότε αυτή η Σύνοδος ΟΧΙ μόνον δεν είναι Αγία Σύνοδος, αλλά λέγεται και είναι ψευτοσύνοδος. Και τέτοιες Συνόδους η Εκκλησία μας στην ιστορική της διαδρομή έχει πολλές.

2. Είδη Αγίων Συνόδων.

Πρώτη Σύνοδος της Εκκλησίας μας είναι η πιο πάνω μνημονευομένη Αποστολική Σύνοδος, που ως γνωστόν έγινε στα Ιεροσόλυμα το 49 μ.Χ. και απεφάσισε ότι, όταν βαπτίζωνται οι εξ Εθνών (=ειδωλολάτραι) χριστιανοί, δεν χρειάζεται να κάνουν πρώτα την περιτομήν, όπως επέμεναν οι εξ

Ιουδαίων χριστιανοί, αλλά μόνον να παύσουν να τρώνε ειδωλόθυτα, αίμα ζώων και πνικτά ζώα και να αποφεύγουν την πορνεία. 11

Εν συνεχεία εις την Εκκλησία μας έγιναν κατά καιρούς πολλές


Σύνοδοι και διαφόρων τύπων. Κυρίως όμως δύο είναι οι τύποι των Συνόδων της Εκκλησίας μας.

α) Τοπικαί - Επαρχιακαί, Και

β) Οικουμενικαί.

Βεβαίως υπήρξε και ένας άλλος ακόμη τύπος Συνόδου, η «Μείζων Σύνοδος», όπως την ονομάζει ο ΣΤ Κανών της Β Οἰκουμενικῆς Συνόδου. 12 Η Σύνοδος αυτή εθεσμοθετήθη από τον 12ον και 14ον Κανόνα της εν Αντιοχεία Τοπικής Συνόδου (341) και ελειτούργησε ως Εφετείον κάποιων αποφάσεων κατά Επισκόπων και άλλων Κληρικών της Επαρχιακής Συνόδου. 13 Στις ημέρες μας αυτή η Σύνοδος ονομάζεται «Μείζων και Υπερτελής Σύνοδος» με Πρόεδρον τον Οικουμενικόν Πατριάρχην.Εις το Οικουμενικόν Πατριαρχείον υπήρξε και ο τύπος της ενδημούσης Συνόδου. Τέλος να σημειώσω ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος από 1992 άρχισε να συγκαλή την «Σύνοδον» των Προκαθημένων των Αυτοκεφάλων Εκκλησιών της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Επαρχιακαί Σύνοδοι επραγματοποιήθησαν τον 2ον αιώνα δια τον εορτασμόν του Πάσχα, τον 3ον αιώνα έχομε Συνόδους δια το πως πρέπει να δέχεται η Εκκλησία τους «πεπτωκότας», ως και δια την εκλογήν Αρχιερέων, σύμφωνα μάλιστα και με τον 19ον Κανόνα της Συνόδου της Αντιοχείας, ο οποίος ορίζει• «Επίσκοπον μη χειροτονείσθαι δίχα Συνόδου και παρουσίας του εν τη Μητροπόλει της Επαρχίας»14. Επίσης θυμίζω τον 34ον Κανόνα των Αγίων Αποστόλων, ο οποίος ομιλεί περί των καθηκόντων του Πρώτου της Επαρχίας (Μητροπολίτου- Αρχιεπισκόπου) και των Επισκόπων αυτής, αλλά και περί των μεταξύ αυτών σχέσεων 15.


Τέλος θέλω να σημειώσω , ότι έκαστος Επίσκοπος, ως κεφαλή της Τοπικής Εκκλησίας, φέρει εν εαυτώ και τον Κλήρον και τον Λαόν της Επισκοπής του και κατά την συμμετοχήν του σε κάποια Σύνοδον εκπροσωπεί και όλα τα Μέλη, Κλήρον και Λαόν, της Επισκοπής του. Έτσι είδε τον Επίσκοπον Τράλλεων ο άγιος Ιγνάτιος, όταν τον επεσκέφθη δέσμιον στην Σμύρνη. Γράφει ο άγιος Ιγνάτιος προς τους Τραλλιανούς • « Καθώς εδήλωσέ μοι Πολύβιος, ο επίσκοπος υμών, ος παρεγένετο θελήματι Θεού και Ιησού Χριστού εν Σμύρνη , και ούτως μοι συνεχάρη δεδεμένω εν Ιησού Χριστώ , ώστε με το παν πλήθος υμών εν αυτώ θεωρείσθαι ». 16

Επομένως από τα ανωτέρω γίνεται φανερόν, ότι σε κάθε Σύνοδο Τοπική η Οικουμενική πρέπει να συγκαλούνται και να συμμετέχουν πάντες οι Επίσκοποι της Τοπικής η της Καθολικής Εκκλησίας, αναλόγως.

3. Ο σκοπός των αγίων Συνόδων.

Εκ των ανωτέρω γίνεται κατανοητός επίσης και ο σκοπός των Αγίων Συνόδων. Ότι δηλαδή αι Σύνοδοι , πολύ περισσότερον αι Οικουμανικαί, δεν εγίνοντο παρά δια τα μεγάλα, τα σπουδαία και γενικώτερα ζητήματα της Τοπικής η της Οικουμενικής Εκκλησίας και δη τα αφορώντα εις την αλήθεια της πίστεώς μας , τα δόγματα και τις αιρέσεις , βεβαίως και δια Κανονικά θέματα που αφορούσαν εις την όλην Εκκλησίαν μας 17 . Δια τούτο και αι αποφάσεις των ήσαν δύο ειδών :

α) Οι Όροι ( δια τα δογματικά θέματα ), Και

β) Οι Κανόνες ( δια τα Κανονικά ) .

 

 

Β

Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

1. Η ονομασία της.

Εν πρώτοις πρέπει να ειπώ, ότι η ονομασία αυτή , δηλαδή Αγία και Μεγάλη Σύνοδος , δεν είναι ούτε πρωτοφανής ούτε πρωτότυπη . Διότι :

Η πρώτη Οικουμενική Σύνοδος στον Η καί στον ΙΔ Κανόνα της αυτοχαρακτηρίζεται ως «Αγία και Μεγάλη Σύνοδος ». 18 Έτσι ονομάζει την εν Νικαία Α' Οικουμενικήν Σύνοδον και η εν Αντιοχεία Τοπική Σύνοδος στον Α Κανόνα της, ορίζουσα• « Πάντας τους τολμώντας παραλύειν τον όρον της αγίας και μεγάλης συνόδου της εν Νικαία συγκροτηθείσης επί παρουσία της ευσεβείας του θεοφιλεστάτου βασιλέως Κωνσταντίνου, περί της αγίας εορτής του σωτηριώδους Πάσχα, ακοινωνήτους και αποβλήτους είναι της Εκκλησίας....».19 Σημειώνω επίσης ότι η Α' Οικουμενική Σύνοδος στον Γ Κανόνα αυτής ονομάζει εαυτήν «Μεγάλην Σύνοδον», δηλαδή χωρίς το επίθετο «αγία», 20 η δε Β' Οικουμενική Σύνοδος στον ΣΤ Κανόνα της αυτοχαρακτηρίζεται μόνον ως «αγία». 21

Επομένως η προς σύγκλησιν Σύνοδος στην Κρήτη τον προσεχή Ιούνιον αυτοκαλούμενη Αγία και Μεγάλη, προφανώς θέλει να συσχετίση εαυτήν προς τας Οικουμενικάς Συνόδους , χωρίς βεβαίως να το κατονομάζει. Πάντως όπως και αν τώρα ονομασθή αυτή η Σύνοδος, το τι θα είναι στην ουσία της, αλλά και πως τελικά θα ονομασθή θα κριθή από την εκκλησιαστικήν ιστορία και εκ των αποφάσεών της.

2. Η Προετοιμασία της.

Η σύλληψις της ιδέας συγκλήσεως Συνόδου πασών των επί μέρους Τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών έγινε στις Αρχές του 20ου αιώνα, αφού ήδη

είχε εμφανισθή από τον προηγούμενο αιώνα ο Εθνοφυλετισμός. Δηλαδή τότε που κάθε ένα Κράτος της Βαλκανικής, ελευθερούμενο από τον Τουρκικό ζυγό, επεζήτει μαζί με την εθνική του ανεξαρτησία να αποκτήση και την εκκλησιαστική του απελευθέρωσι (!) από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Έτσι, δια την προετοιμασία συγκλήσεως Συνόδου πασών των επί μέρους Τοπικών Εκκλησιών της Ορθοδόξου Εκκλησίας εξεδόθησαν δύο σχετικαί Εγκύκλιοι του Οικουμενικού Πατριάρχου Ιωακείμ Γ . Η μία το 1902 και η άλλη το 1904. Ακολούθησε η Εγκύκλιος του Τοποτηρητού Μητροπολίτου Δωροθέου το 1920 και επηκολούθησε το 1923 του Οικουμενικού Πατριάρχου Κων/νουπόλεως Μελετίου Μεταξάκη. Τώρα είναι η εποχή, κατά την οποίαν οι αρχηγοί των Μεγάλων τότε Κρατών ζητούσαν σύσφιγξη των μεταξύ τους σχέσεων προς αποφυγήν ενός μεγάλου δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Είναι οι χρόνοι που δημιουργήθηκε η Κοινωνία των Εθνών, η οποία εξελίχθηκε στον παγκόσμιον σημερινόν θεσμόν του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών.

Έκτοτε και δια πολλά χρόνια η ιδέα αυτή ξεχάστηκε και μετά τον Β Παγκόσμιον Πόλεμον επί του Οραματιστού Οικουμενικού Πατριάρχου Αθηναγόρου προωθήθηκαν και πάλιν οι διορθόδοξες σχέσεις και άρχισαν οι προετοιμασίες δια την έκφρασι της Πανορθοδόξου ενότητος δια της Συνοδικής οδού . Έτσι συνεκροτήθησαν οι Πανορθόδοξες Προσυνοδικές

Διασκέψεις, όπως της Ρόδου το 1961, το 1962, τό1963 και του Σαμπεζύ της Γενεύης το 1968, δια των οποίων καθορίστηκε και ένας Κατάλογος των

θεμάτων της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας.

Στην συνέχεια από το 1971 άρχισαν την επεξεργασία των θεμάτων της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου Διορθόδοξοι Προπαρασκευαστικαί Επιτροπαί, και Διορθόδοξοι Προσυνοδικαί Διασκέψεις, ως κάτωθι:

1. Η Α Διορθόδοξος Προπαρασκευαστική Επιτροπή ( 16-18 Ιουλίου 1971 ) .

2. Η Α Πανορθόδοξος Προσυνοδική Διάσκεψις ( 21-28 Νοεμβρίου 1976).

3. Η Β Διορθόδοξος Προπαρασκευαστική Επιτροπή 1979

4. Η Β Προσυνοδική Πανορθόδοξος Διάσκεψις( 3-12 Σεπτεμβρίου 1982 ) .

5. Η Γ Διορθόδοξος Προπαρασκευαστική Επιτροπή( 15-23 Φεβρουαρίου 1986) .

6. Η Γ Προσυνοδική Πανορθόδοξος Διάσκεψις ( 28 Οκτωβρίου - 6 Νοεμβρίου 1986 ).

7. Η Δ Διορθόδοξος Προπαρασκευαστική Επιτροπή( 10-17 Νοεμβρίου 1990 ) .

8. Η Ε Διορθόδοξος Προπαρασκευαστική Επιτροπή( 7-13 Νοεμβρίου 1993).

9. Η ΣΤ Διορθόδοξος Προπαρασκευαστική Επιτροπή( 28 Φεβρουαρίου -6 Μαρτίου 1999).

10. Η Δ Προσυνοδική Πανορθόδοξος Διάσκεψις( 6-13 Ιουνίου 2009 ).

Η Ζ Διορθόδοξος Προπαρασκευαστική Επιτροπή( 9-16 Δεκεμβρίου 2009).

12. Η Η Διορθόδοξος Προπαρασκευαστική Επιτροπή( 21-26 Φεβρουαρίου 2011).22

Τελευταία είναι η Ε Προσυνοδικῆ Πανορθόδοξος Διάσκεψις (10 – 17 Οκτωβρίου 2014).

Τέλος έχουμε την Σύναξι των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών στην Κωνσταντινούπολιν από 6-9 Μαρτίου 2014, η οποία και απεφάσισε την σύγκλησι της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου δια το 2016 , εκτός απροόπτου και καθώρισε τα προς συζήτησι θέματα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, τα εξής δέκα :

α.Η Ορθόδοξος Διασπορά.

β. Το Αυτοκέφαλον και ο τρόπος ανακηρύξεως αυτού.

γ.Το Αυτόνομον και ο τρόπος ανακηρύξεως αυτού.

δ.Τα Δίπτυχα .

ε. Το ζήτημα του κοινού Ημερολογίου .

στ. Κωλύματα Γάμου .

ζ. Αναπροσαρμογή των περί νηστείας εκκλησιαστικών διατάξεων.

η.Σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπόν χριστιανικόν κόσμον.

θ. Ορθοδοξία και Οικουμενική Κίνησις.

ι. Συμβολή των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών εις την επικράτησι των χριστιανικών ιδεωδών της ειρήνης, της ελευθερίας , της αδελφοσύνης και της αγάπης μεταξύ των λαών και άρσιν των φυλετικών διακρίσεων.

3. Τα προς συζήτησιν θέματα .

Α . Ποία θέματα τελικά θα συζητηθούν εις την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον του Ιουνίου στην Κρήτη απεφασίσθηκαν από την Σύναξιν των Προκαθημένων των κατά Τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών του παρελθόντος Ιανουαρίου στο Σαμπεζύ της Ελβετίας .

Αυτά είναι τα εξής πέντε :

α.Η Αποστολή της Ορθοδόξου Εκκλησίας εν τω συγχρόνω κόσμω.

β. Το Αυτόνομον εν τη Ορθοδόξω Εκκλησία και ο τρόπος ανακηρύξεως αυτού.

γ.Το μυστήριον του Γάμου και τα κωλύματα αυτού.

δ.Η σπουδαιότης της νηστείας και η τήρησις αυτής σήμερον.

ε) Σχέσις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπόν χριστιανικόν κόσμον.

Όμως θα τεθή και το θέμα « Η Ορθόδοξος Διασπορά», αλλ' όχι προς έγκρισιν, διότι υπάρχουν διαφωνίαι, αλλ' ίνα επικυρωθή η απόφασις της Δ Προσυνοδικῆς Πανορθοδόξου Διασκέψεως (6-13 Ιουνίου 2009 ), η οποία απεφάσισε « προς το παρόν και ως μεταβατικόν στάδιον να υπάρχουν Επισκοπικαί Συνελεύσεις πάντων των εν τη περιοχή κανονικώς αναγνωριζομένων Επισκόπων, οίτινες θα εξακολουθούν να υπάγωνται εις τας κανονικάς δικαιοδοσίας, εις ας υπάγονται σήμερον».

Τα παραπάνω εξ ( 6 ) κείμενα τη εντολή της Ιεράς ημών Συνόδου έχουν αποσταλή υπό της Αρχιγραμματείας εις πάντας τους Σεβ.Μητροπολίτας – Μέλη της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος και ευρίσκονται εις χείρας σας.

Β. Δεν είναι δυνατόν να εισαχθούν εις την Σύνοδον αυτήν προς συζήτησιν άλλα θέματα, εκτός από το τελικόν Μήνυμα της Συνόδου, το οποίον θα προετοιμασθή εν σχεδίω υπό Πανορθοδόξου Ειδικής Επιτροπής μίαν εβδομάδα προ της συγκλήσεως αυτής, τη εγκρίσει των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών (Άρθρον 8, παράγραφος 2, του Κανονισμού).

Γ . Όμως αυτά τα ως άνω πέντε ( 5 ) κείμενα πρέπει σήμερα να εγκριθούν η να απορριφθούν από την σεπτήν Ιεραρχίαν, ώστε ο Μακαριώτατος Πρόεδρος εις την Κρήτην να ψηφίση αναλόγως. Επίσης είναι δυνατόν σήμερα να κατατεθούν συγκεκριμένες προτάσεις τροπολογιών, διορθώσεων η προσθηκών στα ήδη ομοφώνως εγκριθέντα πέντε κείμενα, ώστε αφού εγκριθούν από την Ιεραρχίαν, να υποβληθούν εις την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον προς έγκρισιν, σύμφωνα με το άρθρον 11 του Κανονισμού και το από 16-2-2106 Γράμμα προς πάντας ημάς του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Προέδρου μας κ.ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ.

α. Ήδη ο Σεβ. Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεος εις την σχετικήν συζήτησιν στην ΔΙΣ τον παρελθόντα Φεβρουάριον εξέφρασε την έντονη διαφωνία του δια το πρώτον κείμενον «Η αποστολή της Ορθοδόξου Εκκλησίας εν τω συγχρόνω κόσμω», ειδικά δε δι' όσα λέγονται περί του ανθρωπίνου προσώπου. Δηλαδή προτείνει, όπου εις το κείμενο γίνεται λόγος δια το πρόσωπο, η λέξις πρόσωπον να αντικατασταθή στην Α 1 και 3 παραγράφους με την λέξιν άνθρωπος.Ο άγιος Ναυπάκτου είναι εδώ και ασφαλώς θα λάβη τον λόγον και θα εξηγήση καλύτερα την διαφωνία του.

Η ταπεινότης μου δέχεται τούτο, νομίζω δε ότι την πρότασιν αυτήν απεδέχθησαν και τα Μέλη της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου .

Ἐάν και η σεπτή Ιεραρχία δεχθή την τροπολογίαν αυτήν του Αγίου Ναυπάκτου, τότε όντως είναι δυνατή η υποβολή της εις την Γραμματείαν της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου δια να τεθή εις αυτήν προς συζήτησιν και λήψιν αποφάσεως. Αν η τροπολογία ψηφισθή ομόφωνα από την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον η τροπολογία εισέρχεται εις το κείμενον. Άλλως το κείμενο παραμένει ως έχει ( Άρθρον 11, παράγραφος 2 του Κανονισμού ) και προφανώς τότε η προταθείσα αλλαγή παραμένει δια τα Πρακτικά.

β. Η ταπεινότης μου όμως προτείνει να γίνη και άλλη μία ακόμη διευκρινιστική αλλαγή στην παράγραφο Α3 του ιδίου κειμένου. Δηλαδή η φράσις της δευτέρας Περιόδου ( σειρά δεύτερη τέλος ) « Αι Ορθόδοξοι Εκκλησίαι καλούνται να συμβάλουν ..», να αναγραφή επί το ορθοδόξως σαφέστερον, ως εξής • « Η Ορθόδοξος Εκκλησία καλείται να συμβάλη ...», ίνα μη παρερμηνευθή υπό τινων, ότι δεχόμεθα την ύπαρξιν πολλών Ορθοδόξων Εκκλησιών.

γ. Όμως γίνονται πολλές συζητήσεις και προβάλλονται ενστάσεις και δια το έτερον κείμενον «Σχέσεις της Ορθοδόξου Εκκλησίας προς τον λοιπόν χριστιανικόν κόσμον».Διότι ενώ ο τίτλος του θέματος έχει με σαφήνεια ορθοδόξως διατυπωθή, το περιεχόμενο του κειμένου αυτού είναι σε πολλά σημεία ασαφές και εις τινα άλλα φαίνεται ανορθόδοξο. Δια τούτο και σκανδαλίζονται πολλοί και διαμαρτύρονται άλλοι, ότι οι συντάκτες του κειμένου αυτού κάτι θέλουν να κρύψουν από τους πιστούς.

Επισημαίνω τέσσερα σημεία του κειμένου τούτου , τα οποία πιστεύω και προτείνω ότι πρέπει να προταθούν εις την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον προς διασάφησι και διόρθωσι :

Πρώτον• Εις την παράγραφον 6 η φράσις «Η ορθόδοξος Εκκλησία αναγνωρίζει την ιστορικήν ύπαρξιν άλλων χριστιανικών Εκκλησιών και Ομολογιών ...». Τούτο φαίνεται ότι αναγνωρίζει την ύπαρξιν και άλλων Εκκλησιών εκτός της Μίας, Αγίας, Καθολικής και Αποστολικής Εκκλησίας. Τούτο επαναλαμβάνεται στις παραγράφους 16, 19, (4 φορές) 20 και 21 του κειμένου και είναι δυνατόν να νομίση κάποιος, ότι η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος αναγνωρίζει την ανορθόδοξον θεωρία των Κλάδων.

Δια τούτο προτείνω να προταθή εις την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον να φύγουν από την παραπάνω φράσι οι δύο λέξεις «Εκκλησιών και» και η φράσις να διαμορφωθή ούτως• «Η Ορθόδοξος Εκκλησία αναγνωρίζει την ιστορικήν ύπαρξιν άλλων χριστιανικών Ομολογιών ....». Ανάλογη αλλαγή να επέλθη και εις τας άλλας ως άνω αναφερομένας περιπτώσεις.

Δεύτερον• Εις την παράγραφον 20, να προταθή, ότι πρέπει να διευκρινισθούν τα εξής :

I. Ποία είναι « τα κανονικά κριτήρια της ήδη διαμορφωμένης εκκλησιαστικής παραδόσεως».

II. Ότι υπάρχουν και άλλοι ιεροί Κανόνες που καθορίζουν τον τρόπον εισδοχής των ετεροδόξων εις τους κόλπους της Ορθοδόξου Εκκλησίας, ως οι ΜΣΤ , ΜΖ καί Ν τῶν Αγίων Αποστόλων, Η καί ΙΘ τῆς Α Οἰκουμενικῆς, Ζ καί Η τῆς Λαοδικείας κ.λ.π,.Και

III. Ότι η κατ' οικονομίαν εισδοχή των Ετεροδόξων δια Λιβέλου και αγίου Χρίσματος δεν σημαίνει ότι η Ορθόδοξος Εκκλησία αναγνωρίζει την εγκυρότητα του Βαπτίσματος η των λοιπών μυστηρίων αυτών.

Τρίτον• Χρειάζεται λεκτική βελτίωσις της παραγράφου 22, δια να μη φαίνεται ότι παραθεωρείται η αλήθεια ότι την Ορθόδοξον Εκκλησίαν δεν αποτελούν μόνον οι Επίσκοποι, αλλά και ο Κλήρος και ο Λαός 23.

Τέταρτον • Προτείνω να γίνουν και οι εξής λεκτικές αλλαγές •

Ι. Εις την προτελευταία σειρά της παραγράφου 24, και εις την φράσιν «εις τον διηρημένον χριστιανικόν κόσμον», να προστεθή η λέξις «λοιπόν» και η φράσις να γίνη• «εις τον διηρημένον λοιπόν χριστιανικόν κόσμον». Διότι όπως είναι διατυπωμένο το κείμενο, είναι δυνατόν να ερμηνευθή από

κάποιους ότι η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος αναγνωρίζει ότι μέσα στον διηρημένον χριστιανικόν κόσμον συμπεριλαμβάνεται και η Ορθόδοξη Εκκλησία, όπερ κακόδοξον . Και

ΙΙ. Εις την τελευταίαν παράγραφον του όλου κειμένου η φράσις « ο Κύριος θα εκπληρώση την ελπίδα των Ορθοδόξων Εκκλησιών» να διορθωθή εις• «ο Κύριος θα εκπληρώση την ελπίδα της Ορθοδόξου Εκκλησίας», δια να μη νομισθή και πάλιν υπό τινων, ότι το κείμενον αναγνωρίζει πολλάς Ορθοδόξους Εκκλησίας και όχι Μίαν , όπως πράγματι είναι η Ορθόδοξη Εκκλησία.

4. Ο Κανονισμός Οργανώσεως και Λειτουργίας της .

Ο Κανονισμός Οργανώσεως και Λειτουργίας της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου που ήδη , Αδελφοί, είναι επίσης στα χέρια σας, άρχισε να ψηφίζεται από τους Αντιπροσώπους πασών των Ορθοδόξων Εκκλησιών τον

Δεκέμβριον του 2015 στην Αθήνα.24 Όμως δεν ολοκληρώθηκε η ψήφισις των άρθρων αυτού, λόγω του ΒΕΤΟ που άσκησαν οι Αντιπρόσωποι του Πατριαρχείου Αντιοχείας, αλλά και των αντιρρήσεων που προέβαλαν άλλες

Αντιπροσωπείες. Ο Κανονισμός τελικά διορθώθηκε, συμπληρώθηκε και ψηφίσθηκε από την Σύναξιν των Προκαθημένων τον παρελθόντα Ιανουάριον στο Σαμπεζύ.

Όμως τον Κανονισμόν δεν υπέγραψε ο εκπρόσωπος του Πατριάρχου Αντιοχείας Ιωάννου Μητροπολίτης εν Γερμανία κ. Ισαάκ, διότι είχε αντίθετον γνώμην. Ως εκ τούτου εδώ υπάρχει, κατά την άποψί μου, σοβαρό πρόβλημα εγκυρότητος του Κανονισμού, αφού είναι κοινή η δέσμευσις πάντων των Προκαθημένων, ότι ο,τι αποφασίζεται εις τας Πανορθοδόξους Συνάξεις δια να έχη ισχύ πρέπει να έχη αποφασισθή με ομοφωνία. (Οράτε τις υπογραφές του Κανονισμού και την παράγραφον 2, του άρθρου 11 αυτού ).

Πάντως ο Κανονισμός αυτός είναι πολύ χρήσιμο εργαλείο στον καθένα μας και πρέπει να τον μελετήσωμε με ιδιαίτερη προσοχή, διότι σύμφωνα με

αυτόν τον Κανονισμόν πιθανώτατα θα διεξαχθούν οι εργασίες της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου στην Κρήτη τον προσεχή Ιούνιον.

Λέγω δε πιθανώτατα, διότι υπήρξαν και πολλές άλλες αντιρρήσεις και έγιναν πολλές συζητήσεις επί διαφόρων Διατάξεων του Κανονισμού και πιθανόν θα υποβληθούν και εις την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον προτάσεις δι'αλλαγήν η προσθήκην η διόρθωσιν Διατάξεων του Κανονισμού και συμφώνως τη αρχή της Ομοφωνίας είναι δυνατόν να μη εγκριθή ο Κανονισμός και τοιουτοτρόπως να υπάρξη πρόβλημα στις εργασίες της Συνόδου, όπερ οι πάντες απευχόμεθα, διότι εις την περίπτωσιν αυτήν η Ορθόδοξος Εκκλησία θα είναι αυτή που θα ζημιωθή τα μέγιστα.

Ενδεικτικά αναφέρω από τον Κανονισμόν αυτόν τα εξής :

α. Εν η περιπτώσει Προκαθήμενος Εκκλησίας τινός αδυνατεί να παραστή εις τας εργασίας της Συνόδου η εις τινα των Συνεδριών αυτής, ορίζεται αντιπρόσωπος αυτού, κατά τα εν εκάστη Εκκλησία ισχύοντα, όστις και καταλαμβάνει την θέσιν αυτού( Άρθρον 3, παράγραφος 5 του Κανονισμού ) .

Δια την διάταξιν αυτήν έφεραν αντιρρήσεις οι Αντιπρόσωποι της Εκκλησίας της Αντιοχείας, ισχυριζόμενοι ότι δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν οι Εργασίες της Συνόδου, όταν μία Εκκλησία διαφωνεί και δεν προσέλθη η αποχωρήση, δεδομένου ότι έχει αποφασισθή Πανορθοδόξως, ότι οι αποφάσεις δέον να λαμβάνονται εν ομοφωνία, καίτοι σύμφωνα με τον ΣΤ Κανόνα της Α Οἰκουμενικῆς Συνόδου στα μη δογματικά ζητήματα δέον να κρατή «η των πλειόνων ψήφος»25. Δια τούτο ως ανέφερα ήδη δεν υπέγραψαν τον Κανονισμόν.

Όμως η παρούσα Σύνοδος της Ιεραρχίας μας, πρέπει να αποφανθή και περί του θέματος τούτου.Δηλαδή να αποφασίση ποίοι θα αναπληρώσουν τον

Μακαριώτατον Πρόεδρον ημών εις μίαν τοιαύτην περίπτωσιν και εφ'όσον βεβαίως θα ισχύση ο Κανονισμός . Διότι κατά τον Ψαλμωδόν «ητοιμάσθην και ουκ εταράχθην» (Ψαλμός 118, 60).

Προφανώς οι αντικαταστάται του Μακαριωτάτου Προέδρου θα πρέπει να είναι τρεις. Ο Εκπρόσωπός του και οι δύο σύμβουλοι αυτού.

Προς τούτο προτείνω τις εξής λύσεις •

Πρώτη• Να ορίση ο Μακαριώτατος Πρόεδρος ποίοι εκ των παραπάνω Αρχιερέων θα τον αντικαταστήσουν.

Δεύτερον• Να τον αντικαταστήσουν οι τρεις αρχαιότεροι εις την ιερωσύνην Αρχιερείς εκ της Συνοδείας του. Και

Τρίτον• Τα τρία αρχαιότερα Μέλη της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της τρεχούσης Συνοδικής Περιόδου, εφ' όσον θα είναι εις την Συνοδείαν του.

β. Υπογραμίζω ακόμη, ότι κάθε Τοπική Εκκλησία εις την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον της Κρήτης θα έχη μίαν ψήφον ( άρθρον 12,παράγραφος 1 του Κανονισμού).

Και αυτή η διάταξις ως γνωστόν έχει ήδη προκαλέσει πολλές συζητήσεις. Νομίζω όμως, ότι αφού τα προς έγκρισιν κείμενα έχουν δοθή εις πάντας τους Αρχιερείς προς διαβούλευσιν και αφού σήμερα πάντα τα Μέλη της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος έχομε την δυνατότητα να τα εγκρίνουμε η όχι η και να προτείνωμε αλλαγές η συμπληρώσεις, εις την ουσίαν ουδενός Επισκόπου στερείται η γνώμη η η ψήφος.

γ. Έκαστος συμμετέχων Επίσκοπος θα δύναται να λάβη τον λόγον, αφού ζητήσει και λάβει την έγκρισιν του Προέδρου της Συνόδου (Οικουμενικού Πατριάρχου), καθώς και δεν αποκλείεται να εκφρασθή η αρνητική θέσι ενός η και πλειόνων Αρχιερέων μιας Αντιπροσωπείας Αυτοκεφάλου τινός Εκκλησίας επί των γενομένων τροπολογιών η και επί ενός κειμένου γενικώτερα, η οποία διάφορος γνώμη αυτών η η διαφωνία των, αν δεν ψηφισθή ομόφωνα από την Σύνοδον θα καταχωρισθή εις τα Πρακτικά της Συνόδου (Άρθρον 12, παράγραφος 2 του Κανονισμού).

δ. Απαγορεύεται οιαδήποτε εκτός θέματος παρέμβασις, αφαιρουμένου του λόγου εκ του ομιλούντος, εκτός εάν αυτή αναφέρεται ητιολογημένως εις διαδικαστικόν η προσωπικόν ζήτημα, διο και , εν τοιαύτη περιπτώσει, ο ζητών τον λόγον οφείλει να αναγράφη την παραβιαζομένην διάταξιν του κανονισμού ( Αρθρον 9, παράγραφος 3 του Κανονισμού ).

ε. Δεν επιτρέπονται άσχετοι διαλογικαί αντιπαραθέσεις η προσωπικαί διενέξεις μεταξύ των μελών της Συνόδου , διότι είναι όχι μόνον ξέναι, αλλά και αντίθετοι προς την αποστολήν αυτής ( Άρθρον 10, παράγραφοι 1,2 και 3 του Κανονισμού) .

στ. Ο λόγος εις τας εργασίας της Συνόδου είναι ελεύθερος , αλλ' όμως ουδείς δύναται να ομιλήση πριν η ζητήση και λάβη την έγκρισιν του Προέδρου της Συνόδου.

Η υπό τινος των Μελών της Συνόδου δήλωσις της επιθυμίας δια την συμμετοχήν εις την συζήτησιν του θέματος γίνεται δια επιδόσεως γραπτού Σημειώματος προς το αρμόδιον μέλος της Γραμματείας της Συνόδου, το οποίον τηρεί τον κατάλογον προτεραιότητος των δηλωσάντων επιθυμίαν να ομιλήσουν και τον παραδίδει εις τον Πρόεδρον της Συνόδου .

Η χρονική διάρκεια της παρεμβάσεως του ομιλητού εις την συζήτησιν δεν δύναται να υπερβή τα δέκα ( 10 ) λεπτά της ώρας, εις δε τυχόν δευτερολογίαν, αν ζητηθούν εξηγήσεις η αν κριθή ότι είναι αναγκαία η χρήσιμος υπό του Προέδρου της Συνόδου , δεν δύναται να υπερβή τα πέντε ( 5 ) λεπτά της ώρας. Οι Προκαθήμενοι των αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών έχουν εις την διάθεσίν των διπλάσιον χρόνον αγορεύσεως (Άρθρον 10, παράγραφος 1 και 2 του Κανονισμού ) .

ζ. Κατά τας συζητήσεις εκάστου θέματος δύναται να διατυπωθούν προτάσεις τροπολογιών, διορθώσεων η προσθηκών, αλλ οἱ προτάσεις υποβάλλονται εις την Γραμματείαν της Συνόδου δια να παρουσιασθούν υπό του Προέδρου εις την Ολομέλειαν της Συνόδου και να καταστή επίσημος συνοδική απόφασις .

Η έγκρισις των τροπολογιών, μετά την ολοκλήρωσι της συζητήσεως

αυτών, εκφράζεται, κατά τα πανορθοδόξως καθιερωμένα, δια της αρχής της ομοφωνίας των αντιπροσωπειών πασών των αυτοκεφάλων Ορθοδόξων Εκκλησιών. Τούτο σημαίνει ότι τροπολογίαι που δεν γίνονται ομοφώνως αποδεκταί, δεν εγκρίνονται ( Άρθρον 11, παράγραφοι 1 και 2 του Κανονισμού). Προφανώς απλώς θα αναγραφούν στα Πρακτικά .

η. Ο Κανονισμός ορίζει επίσης, ότι αι συνεδρίαι της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου διεξάγονται κεκλεισμένων των θυρών, εκτός των συνεδριών της επισήμου ενάρξεως και λήξεως των εργασιών αυτής. (Άρθρον 8, παράγραφος 3 του Κανονισμού). Και

θ. Τέλος οι δημοσιογράφοι θα δύνανται να λαμβάνουν πληροφορίες μόνον από την Επιτροπή Τύπου της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, και να παρασταθούν στην επίσημον έναρξιν και λήξιν των εργασιών αυτής, αλλ' όμως πρέπει να είναι διαπεπιστευμένοι εις την Γραμματείαν της Μεγάλης και Αγίας Συνόδου, προφανώς μετά από σύστασι εκάστης Εκκλησίας (Άρθρον 16, παράγραφος 2 του Κανονισμού).

5. Τα Μέλη, οι Σύμβουλοι και οι βοηθοί .

Α . Τα Μέλη.

α. Ο αριθμός τους. Σύμφωνα με όσα απεφάσισεν η Σύναξις των Προκαθημένων τον Μάρτιον του 2014 στην Κων/νούπολιν, Μέλη της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου θα είναι οι δεκατέσσαρες (14 ) Προκαθήμενοι των κατά Τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών, τους οποίους θα συνοδεύουν το πολύ μέχρι 24 Επίσκοποι κάθε Εκκλησίας.Άρα δεν θα συνοδεύωνται υπό πάντων των Επισκόπων αυτών. Τούτο όμως, ως γνωστόν, προκαλεί πολλές συζητήσεις από διαφόρους εκκλησιαστικούς και θεολογικούς κύκλους.

Βεβαίως υποστηρίζεται υπό τινων, ότι τούτο, δηλαδή το ότι θα κληθούν να συμμετάσχουν εις την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον μόνον οι Προκαθήμενοι, τους οποίους δύναται να συνοδεύουν έως και 24 Επίσκοποι, συνέβαινε και εις πάσας τας Οικουμενικάς Συνόδους. Δηλαδή, ότι και εις αυτάς εκαλούντο μόνον τριμελείς η ολιγομελείς αντιπροσωπείαι εξ εκάστης Επαρχίας. Αλλά τούτο, και κατά την άποψί μου, δεν στηρίζεται στην ιστορίαν της εκκλησιαστικής τακτικής και πραγματικότητος συγκλήσεως των Ιερών Συνόδων, όταν π.χ. εις την Δ Οἰκουμενικήν Σύνοδον συνήλθαν 630 Θεοφόροι Πατέρες. Επίσης θέλω να υπογραμμίσω, ότι άλλο πράγμα είναι να καλούνται εις μίαν Σύνοδον οι πρώτοι και πάντες οι Επίσκοποι των Επαρχιών και να έρχωνται όσοι δύνανται η όσοι θέλουν, και άλλο είναι να καθορίζεται εκ των προτέρων ο αριθμός συμμετοχής αυτών, ώστε εξ ανάγκης κάποιοι να αποκλείωνται.

Όμως σε σχετική συζήτησι εις την Σύνοδον των Προκαθημένων στο Σαμπεζύ της Ελβετίας τον παρελθόντα Ιανουάριον, ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κ. Αναστάσιος εξέφρασε την άποψιν, ότι η Σύνοδος αυτή δεν είναι ακριβές αντίγραφον των Οικουμενικών Συνόδων. Είναι ένας άλλος τύπος, μια άλλη Σύνοδος, καθ ὅ προς τούτο έχει δικαίωμα η Εκκλησία. Αυτή η άποψις νομίζω ότι λύει Κανονικώς το πρόβλημα τούτο, αλλά και ξεκαθαρίζει και τι είναι η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος, που πρόκειται να συνέλθη τον προσεχή Ιούνιον στην Κρήτη. Δια τούτο την άποψι αυτήν αποδέχεται και η ταπεινότης μου.

β . Η Εκλογή των 24 Μελών. Η ΔΙΣ του παρελθόντος Φεβρουαρίου, λόγω του επείγοντος του θέματος, εξέλεξε ήδη, ως παραπάνω σας ανέφερα, τα δύο Μέλη των Επιτροπών της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου και εγνωστοποίησε αυτά αρμοδίως. Άρα υπολείπεται η εκλογή ετέρων 22 Μελών. Ο Μακαριώτατος εις την ΔΙΣ του παρελθόντος Φεβρουαρίου επρότεινε, και έγινε αποδεκτό, αυτά τα Μέλη να εκλεγούν από την Ιεραρχίαν.

Προς τούτο υπάρχουν πολλοί τρόποι, με τους οποίους μπορεί να γίνη η εκλογή. Αναφέρω π.χ. δύο:

Πρώτος : Να τεθούν τα ονόματα πάντων των Μελών της σεπτής Ιεραρχίας εις την Κληρωτίδα και εξ αυτής να εξαχθούν 22 κλήροι. Αυτά θα είναι και τα Μέλη της Ακολουθίας του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου κ. Ιερωνύμου εις την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον.

Δεύτερος: Όσοι επιθυμούν να μετάσχουν, να το δηλώσουν σήμερα εδώ εις την Αρχιγραμματείαν.Και εν συνεχεία:

I. Αν ζητήσουν περισσότεροι των 22, να μπουν όλα τα ονόματα αυτά στην Κληρωτίδα και να εξαχθούν εξ αυτής τα 22 ονόματα.Αυτοί θα είναι οι Συνοδοί του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου.

II. Αν οι δηλώσαντες είναι ολιγότεροι των 22, να εγκρίνη η Ιεραρχία αυτούς που εζήτησαν και να εκλέξη τα υπόλοιπα Μέλη μέχρι τα 22.

Η ημετέρα Πρότασις .

Η ταπεινότης μου προτείνει η εκλογή των Μελών να γίνη από τα θεσμικά όργανα της Εκκλησίας μας, ως ακολούθως:

I. Να συμμετάσχουν τα 12 Μέλη της παρούσης Διαρκούς Ιεράς Συνόδου.

II. Τα τέσσαρα Μέλη (τα αρχαιότερα;) από την ΔΙΣ της προηγουμένης Συνοδικής Περιόδου, η οποία εχειρίσθη πολλά θέματα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου.

III. Τα τέσσαρα Μέλη ( τα αρχαιότερα;) από την ΔΙΣ της ερχομένης Συνοδικής Περιόδου, η οποία θα υλοποιήση τας αποφάσεις της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου.

IV. Ο Πρόεδρος της Μονίμου Συνοδικής Επιτροπής επί των Διορθοδόξων και Διαχριστιανικών Σχέσεων. Σημειώνω ότι τα άλλα δύο μόνιμα Αρχιερατικά Μέλη της Επιτροπής αυτής έχουν ήδη ορισθή ως ανέφερα παραπάνω, ως Μέλη των δύο Επιτροπών (Γραμματείας και Τύπου) της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου. Και

V. Ο Αρχιγραμματεύς της Ιεράς Συνόδου Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Μεθώνης.

γ . Οι δύο άμεσοι Πρωτοσύμβουλοι του Αρχιεπισκόπου. Έκαστος των Προκαθημένων εις την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον δύναται να έχη παρ'εαυτώ ένα η δύο εκ των ως άνω Συνοδών του Επισκόπων. Ο Πρόεδρος, λόγω ηυξημένων υποχρεώσεων αυτού, δύναται να έχη παρ'εαυτώ δύο τοιαύτα μέλη και ένα γραμματέα. Πάντες οι σύμβουλοι κάθηνται όπισθεν των Προκαθημένων. ( Άρθρον 3, παράγραφος 4 του Κανονισμού ) .

Η εκλογή αυτών, νομίζω, ότι πρέπει να αφεθή εις την απόλυτον κρίσιν του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου ημών κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ.

Β Οἱ Σύμβουλοι.

Αι Αντιπροσωπείαι δύναται να συνοδεύωνται και υπό ειδικών συμβούλων, κληρικών, μοναχών η λαϊκών, αλλ'ο αριθμός αυτών δεν δύναται να υπερβαίνη τα εξ ( 6 ) μέλη.

Οι Σύμβουλοι δύναται να παρίστανται εις τας συνεδρίας της Ολομελείας της Συνόδου, χωρίς όμως δικαίωμα ψήφου , ενώ οφείλουν να επικουρούν το έργον της Γραμματείας η των Συνοδικών Επιτροπών μετά δικαιώματος λόγου και να ασκούν τα ανατιθέμενα εις αυτούς ειδικά καθήκοντα ( Άρθρον 3, παράγαρφος 2 και 3 του Κανονισμού ) .

Ως Σύμβουλοι προτείνω να εκλεγούν οι κάτωθι:

1. Ο Α Γραμματεύς - Πρακτικογράφος της ΔΙΣ.

2. Ο Γραμματεύς της Μονίμου Συνοδικής Επιτροπής επί των Διορθοδόξων και Διαχριστιανικών Σχέσεων.

3. Ο Γραμματεύς της Μονίμου Συνοδικής Επιτροπής επί των Δογματικών και Νομοκανονικών Ζητημάτων.

4. Ο Ειδικός Νομικός Σύμβουλος της Ιεράς Συνόδου.

5. Ένα εκ των Λαϊκών τακτικών Μελών της Μονίμου Συνοδικής Επιτροπής επί των Διορθοδόξων και Διαχριστιανικών Σχέσεων.Και

6. Ένα εκ των Λαϊκών Μελών της Μονίμου Συνοδικής Επιτροπής επί των Δογματικών και Νομοκανονικών Ζητημάτων.

Γ Τά βοηθητικά Στελέχη.

Κατά το άρθρον 3, παράγραφος 2, του Κανονισμού εκάστη Αντιπροσωπεία δύναται να συνοδεύεται και από τρία βοηθητικά Στελέχη.

Ταύτα προτείνω να είναι τα εξής :

1. Ο αρχιδιάκονος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών κ. ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ.

2. Ο Διευθυντής της Διευθύνσεως Προσωπικού της Ιεράς Συνόδου , και

3. Ένας εκ των Ηγουμένων των Μονών των Μετεώρων μετά από πρότασι του Σεβ. Μητροπολίτου Σταγών και Μετεώρων κ. Σεραφείμ.

6.Επιτροπές προς στήριξι του έργου της.

Ο Κανονισμός ορίζει, ότι θα υπάρξουν δύο κυρίως τοιαύται Επιτροπαί:

Πρώτη• Επί της Γραμματείας της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου (Άρθρα 6 και 7 του Κανονισμού).

Εις την Επιτροπήν αυτήν μετέχει εις Αρχιερεύς εξ εκάστης Ορθοδόξου Εκκλησίας με προεδρεύοντα τον Γραμματέα επί της προπαρασκευής της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, προφανώς τον Σεβ. Μητροπολίτην Ελβετίας κ. Ιερεμίαν. Και

Δευτέρα•Επί του Τύπου, εις την οποίαν επίσης θα μετέχη εις Αρχιερεύς εξ εκάστης Ορθοδόξου Εκκλησίας . (Άρθρον 16 του Κανονισμού).

Σημειώνω, ότι και οι δύο ως άνω Αρχιερείς Μέλη των Επιτροπών είναι εκ των Μελών της Αντιπροσωπείας εκάστης Εκκλησίας εις την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον.

Ενημερώνω επίσης την σεπτήν Ιεραρχίαν, ότι επειδή τα Μέλη των ως άνω δύο Επιτροπών έπρεπε να έχουν γνωστοποιηθή εις το Οικουμενικόν Πατριαρχείον έως του τέλους του παρελθόντος μηνός Φεβρουαρίου, δι' αποφάσεως της ΔΙΣ ωρίσθησαν ήδη τα Μέλη αυτών. Και δια μεν την πρώτην (Γραμματείαν) ωρίσθη ο Σεβ. Μητροπολίτης Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος, δια δε την Δευτέραν (Τύπου) ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος., τακτικά Μέλη της Μονίμου Συνοδικής Επιτροπής επί των Διορθόδοξων και Διαχριστιανικών Σχέσεων.

7. Παρατηρηταί εις την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον.

Εις την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον απεφασίσθη από την Σύνοδον των Προκαθημένων του Ιανουαρίου 2016 να προσκληθούν ως Παρατηρηταί και εκπρόσωποι Ετεροδόξων Εκκλησιών, η συμμετοχή τους όμως θα είναι μόνον εις την επίσημον έναρξιν και την λήξιν της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου άνευ δικαιώματος λόγου η ψήφου (Άρθρον 14 του Κανονισμού). Επειδή δε καθωρίσθη να μη μετάσχουν εις την Αγίαν και Μεγάλην Σύνοδον Παρατηρηταί αντιπρόσωποι εκ των Καθολικών Ουνίται και εκ των Προτεσταντών Γυναίκες Επίσκοποι η ιερείς, απεφασίσθη οι προσκλήσεις των Παρατηρητών να είναι ονομαστικές. Θα προσκληθούν οι κάτωθι:

α) Δύο εκ της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας,

β) Εις εκ της Κοπτικής Εκκλησίας,

γ) Εις εκ της Εκκλησίας της Αιθιοπίας,

δ) Εις εκ της Αρμενικής Εκκλησίας του Ετσμιατζίν,

ε) Εις εκ του Καθολικάτου της Κιλικίας,

ς) Εις εκ της Συροϊακωβιτικής Εκκλησίας,

ζ) Εις εκ της Αγγλικανικής Εκκλησίας,

η) Ο Αρχιεπίσκοπος των Παλαιοκαθολικών της Ενώσεως της Ουτρέχτης,

θ) Εις εκ της Παγκοσμίου Λουθηρανικής Ομοσπονδίας,

ι) Ο Γενικός Γραμματεύς του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών και ο Διευθυντής της Επιτροπής Πίστις και Τάξις του αυτού Συμβουλίου,

ια) Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου Ευρωπαϊκών Εκκλησιών,

ιβ) Ο Γενικός Γραμματεύς του Συμβουλίου Εκκλησιών Μέσης Ανατολής , και

ιγ) Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου της Ευαγγελικής Εκκλησίας της Γερμανίας.

Σας ευχαριστώ

 


1.Εφεσίους Α 22-23, ε 23-27, Κολασαείς Α 17 -18,

2. Ρωμαίους ΙΑ 17-24, Εφεσίους Β 11-22.

3. Σμυρναίοις VIII, 1-2 .ΒΕΠ, Τόμος 2ος , σελίς 281, στίχοι 18-23.

4. Μαγνησιεύσι VI, 1. Ένθα ανωτέρω, σελίς 269, στίχος 32.

5. Τραλλιανοίς ΙΙΙ, 1. Ένθα ανωτέρω, σελίς 272, στίχος 14.

6. Τραλλιανοίς XII, 2. Ένθα ανωτέρω, σελίς 273, στίχος 36.

7. Φιλαδελφοίς IV, Ένθα ανωτέρω, σελίς 309, στίχοι 3-4.

8. Εφεσίους IV, 1. Ένθα ανωτέρω , σελίς 265, στίχος 5.

9. Ρωμαίους ΙΑ 16-17. Σχετικός είναι και ο λόγος του Κυρίου • « Ου γαρ εισι δύο η τρεις συνηγμένοι εις το εμόν όνομα, εκεί ειμι εν μέσω αυτών»( Ματθαίου ΙΗ 20).

10.Πράξεις ΙΕ 28.

11.Πράξεις ΙΕ 1-29.

12. ΠΗΔΑΛΙΟΝ , σελίς 160.

13. ΠΗΔΑΛΙΟΝ, σελίς 413 και 414.

14. ΠΗΔΑΛΙΟΝ, σελ.416. Ίδεται και : ΔΙΑΤΑΓΑΙ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Η IV. Β.Ε.Π. Τόμος 2ος, σελίδα 143, στίχοι 20-24.

15.ΠΗΔΑΛΙΟΝ ,Ερμηνεία του Αγίου Νικοδήμου , εις τον 34 Κανόνα των Αγίων Αποστόλων σελίς 36.Ίδετε και το τέλος του 2ον Κανόνος της Β Οἰκουμενικῆς Συνόδου, λέγοντος. «...φυλαττομένου δε του προγεγραμμένου περί των Διοικήσεων Κανόνος, εύδηλον ως τα καθ' εκάστην επαρχίαν η της επαρχίας Σύνοδος διοικήσει» ΠΗΔΑΛΙΟΝ, σελίς 156.

16.Τραλλιανοίς Ι,1.ΒΕΠ, Τόμος 2ος , σελίς 271 , στίχοι 33-37.Περισσότερα ιδέ: Θ.Η.Ε .Τόμος 11, στήλη 574 κ. εξ.εις την λέξιν Σύνοδος.

17. « Με κανένα συνεπώς τρόπο δεν μπορεί μια αληθινή Σύνοδος να έχη ως σκοπό της τον διακανονισμό μερικών « εσωτερικών » διοικητικών προβλημάτων της Εκκλησίας », γράφει σε σχετικό παλιό άρθρον του –Δοκίμιον ο αείμνηστος Θεολόγος Παναγιώτης Νέλλας. ΣΥΝΑΞΗ , Ιανουάριος – Μάρτιος 2015, σελίς 8.

18. ΠΗΔΑΛΙΟΝ, σελίδες 133 και 142 .

19. ΠΗΔΑΛΙΟΝ ,σελίς 406.

20. ΠΗΔΑΛΙΟΝ, σελίς 125.

21. ΠΗΔΑΛΙΟΝ, σελίς 160.

22. Ίδετε • Συνοδική Επιτροπή Διορθοδόξων και Διαχριστιανικών Σχέσεων ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ και ΜΕΓΑΛΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ, ΑΘΗΝΑΙ , Απρίλιος 2014, θέμα 4ον : Ιστορικόν Προπαρασκευής των Επιτροπών και Προσυνοδικών Διασκέψεων (1971-2011 ). Το κείμενον αυτό δυστυχώς είναι χωρίς σελίδες.

23. Ίδετε• Στυλιανού (Χαρκιανάκη) Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας, Περί το αλάθητον της Εκκλησίας εν τη Ορθοδόξω Θεολογία, Έκδοσις Β Ἀποστολικῆς Διακονίας της Εκλησίας της Ελλάδος, Αθήναι 2014, σελ. 114 κ. εξ.

24. Εις την Σύναξιν αυτήν την Αντιπροσωπείαν της Εκκλησίας της Ελλάδος αποτελούσαν : Ο Σεβ. Μητροπολίτης Περιστερίου κ. Χρυσόστομος, η Ταπεινότης μου και ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος .

25. ΠΗΔΑΛΙΟΝ, σελίδα 129, όπου και ερμηνεία του Αγίου Νικοδήμου και σχετικές υποσημειώσεις αυτού.

 

Σχολιασμός του Σεβ. Μητροπολίτου Ηλείας κ. ΓΕΡΜΑΝΟΥ για δημοσίευμα περί του Εσταυρωμένου

E-mail Εκτύπωση PDF

Προς τον κ. Κώστα Ζαφειρίου

ΙΕΡΟ ΒΗΜΑ

ΑΘΗΝΑ

 Αγαπητέ μου κ. Ζαφειρίου ,

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ,

Η δε δύναμις , το φως και η χαρά της Αναστάσεως να σε πλημμυρίζουν πάντοτε , μαζί με τους Αναγνώστας του ΙΕΡΟΥ ΒΗΜΑΤΟΣ.

Αγαπητέ μου κ. Ζαφειρίου,

Εδιάβασα το δημοσίευμα σου της 22-4-2015 με τον τίτλον: Ο Εσταυρωμένος πιθανόν να τρομάζει τα παιδιά, και ελεηνολόγησα τις προφανώς χωρίς πίστι στην ψυχή, «ψυχολόγες» κυρίες, που γράφουν τέτοια πράγματα.

Φαίνεται ότι οι κυρίες αυτές δεν πατάνε ποτέ στην Εκκλησία ούτε τις Μεγάλες Ημέρες, ως είναι η Μ. Πέμπτη, Μ. Παρασκευή και Πάσχα και δεν έχουν ζήσει την συγκίνησι των μικρών παιδιών ερχόμενα με τους γονείς τους στις ολονυκτίες της Μ. Εβδομάδος, δια να ευχαριστηθούν τα ψαλσίματα, να περάσουν κάτω από τον Επιτάφιο και να χαρούν από τα βεγγαλικά του Πάσχα, καίτοι είναι αλήθεια ότι κάποιοι σαν και τις κυρίες «Ψυχολόγους», το παρακάνουν. Έρχονται το Πάσχα για φασαρία και για να μη αφήσουν εμάς να χαρούμε την Ανάστασι του Κυρίου.

Αγαπητέ μου κ. Ζαφειρίου ,

Με την ευκαιρία αυτή θα δημοσιοποιήσω κάτι, που μας έλεγε ο αείμνηστος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Σεραφείμ δια τον μακαριστόν πλέον και αυτόν Χαρίλαον Φλωράκη, που ήσαν ως γνωστόν συμπατριώτες: Του έλεγε ο αείμνηστος Φλωράκης · «Εγώ Σεραφείμ δεν πιστεύω, αλλά την Μ. Παρασκευή πάω στην Εκκλησία να κάνω ένα σταυρό για την Μάνα μου», που ασφαλώς από μωρό τον πήγαινε στην Εκκλησία.

Και θα τελειώσω το Σημείωμά μου αυτό με ένα περισταστικό που μας έλεγε ως Φοιτητές του ο Μεγάλος Παιδαγωγός Καθηγητής της Παιδαγωγικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Σπυρίδωνας Καλιάφας:

Η Βασίλισσα της Αγγλίας επήγε τον Πρίγκιπα υιόν της 3 ετών σ’ ένα Μεγάλο Παιδαγωγό του Λονδίνου δια να τον διαπαιδαγωγήση.

Εκείνος της απαντά· Μεγαλειοτάτη είναι αργά.

Εκείνη του απαντά:

Μας σας είπα είναι τριών ετών.

Και ο Παιδαγωγός της απαντά·

Ναι, το άκουσα ότι είναι τριών ετών, αλλά σας επαναλαμβάνω, ότι είναι πλέον πολύ αργά.

Φαίνεται, ότι οι εν λόγω κυρίες «Ψυχολόγες», πέρασαν έξω από το Πανεπιστήμιο για να κάνουν συγκεντρώσεις υπέρ των καταληψιών ή πορείες δια να αναστατώνουν τους συνανθρώπους τους και να σπάνε τζαμαρίες καταστημάτων και δεν είχαν καιρό για χάσιμο, να μαθαίνουν δηλαδή ψυχολογία και παιδαγωγική. Το Πτυχίον τους τους το έδωκαν φαίνεται με κάποια «νομοθετική ρύθμιση» των αιωνόβιων φοιτητών ή ομοιάζουν της «Νοελαίας του ΣΥΡΙΖΑ και του Τομέα Δικαιωμάτων του ΣΥΡΙΖΑ» οι οποίοι ετοιμάζουν συλλαλητήρια στην Πλατεία Συντάγματος στις 9 Μαίου 2015 υπέρ της χρήσης κάναβης ( Ίδε ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ Πύργου 27-4-2015 ).

Με ευχές, ευχαριστίες και εκτίμησι,

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΗΛΕΙΑΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ

 
Σελίδα 1 από 8

Ραδ. Σταθμός Ι.Μ. Ηλείας 107,6FM

radiosima